تبلیغات
هفته پژوهش - مطالب مرداد 1389

در آستانه آغاز هفته پژوهش، برنامه های پژوهشی دانشگاه علوم پزشكی و خدمات درمانی مشهد اعلام شد.
به گزارش ستاد خبری هفته پژوهش و فناوری خراسان رضوی، معاون پژوهشی دانشگاه علوم پزشكی و خدمات درمانی مشهد گفت: در این راستا ستادی در دانشگاه علوم پزشكی مشهد تشكیل شده كه 30 مركز تحقیقاتی، 6 دانشكده و 11 بیمارستان تحت پوشش این دانشگاه در آن عضویت دارند.
دکتر جلیل توكل افشاری از فعالیت جدی دانشگاه علوم پزشكی مشهد در برگزاری مناسب برنامه های هفته پژوهش خبر داد.
وی افزود: در دوم دی ماه امسال طی مراسمی با حضور مسوولان دانشگاه، از 37 پژوهشگر برتر عضو هیات علمی و دانشجویان مقاطع مختلف تحت پوشش این دانشگاه در تالار رازی دانشگاه علوم پزشكی تقدیر به عمل خواهد آمد.
وی با اشاره به فعالیت های پژوهشی دانشگاه علوم پزشكی مشهد در سال گذشته، گفت: تعداد طرح‌های تحقیقاتی مصوب شورای پژوهشی دانشگاه طی این مدت 807 طرح و تعداد مقالات فهرست شده دانشگاه در بانك های اطلاعاتی ISI 281 مورد بوده است.
دبیر كمیته علمی ستاد هفته گرامیداشت پژوهش و فناوری خراسان رضوی تعداد طرح های تحقیقاتی مصوب كمیته تحقیقات را در سال گذشته 12 مورد و تعداد مقالات ارایه شده در كنگره ها را 82 مورد عنوان كرد.
توكل افشاری اظهار داشت: در سال گذشته، 120 دانشجو به كنگره های علمی داخلی اعزام و 41 كارگاه توسط كمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشكی برگزار شده است.
وی امتیاز كل دانشگاه علوم پزشكی مشهد بر مبنای ارزیابی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال گذشته را 14 هزار و 880 و امتیاز حاصل از حوزه تالیفی مبتنی بر پژوهش های بومی در این دانشگاه را 487 از سقف 600 امتیاز عنوان كرد.
معاون پژوهشی دانشگاه علوم پزشكی مشهد اظهار امیدواری کرد: امسال نیز همچون سال های گذشته استقبال پژوهشگران تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد از برنامه های ستاد هفته پژوهش این نهاد باشیم./

منبع : اکسیر پارک علم و فناوری خراسان به نقل از روابط عمومی استانداری


حجت‌الاسلام والمسلمین سید‌علی عماد در نشست معاونین پژوهشی حوزه‌های علیمه كل كشور كه پیش از ظهر امروز در ساختمان انجمن‌های علمی حوزه قم برگزار شد، با بیان اینكه باید به برنامه‌های پیش روی خود توجه داشته باشیم، اظهار داشت: اینكه بدانیم از حوزه‌های علیمه چه انتظاری می‌رود و ما معاونین پژوهشی چه وظایفی را پذیرفته‌ایم امر بسیار مهمی است.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با اشاره به اینكه حجم كار در امر پژوهش بسیار بالاست،‌ افزود: این حجم كار نشان‌دهنده این است كه مسئولیت عمده‌تر و كلان‌تری را در این حوزه بر عهده داریم.
‌عماد امكانات و ظرفیت‌ها در امر پژوهش حوزه‌های علیمه را بسیار محدود دانست و بیان داشت: این محدودیت‌ها دلیل نمی‌شود انتظاراتی كه در امر پژوهش از ما می‌رود ناقص و نارسا دیده شود.
وی ادامه داد: گرچه جلسات متعدد كارشناسی برگزار شده است و هنوز هم به پایان و نتیجه نرسیده است، اما این جلسات و نظرات كارشناسانه می‌تواند به عنوان سندی قابل توجه مبنای فرهنگ‌سازی اساتید و طلاب در استان‌ها قرار گیرد.
عماد عنوان داشت: حضور اثر‌گذار و به هنگام حوزه علمیه در نظام علمی ملی و نظام علمی فرا‌ملی از دیگر محورهایی است كه باید در معاونت پژوهش به آن توجه لازم صورت گیرد.
وی اقدام به نظریه‌پردازی و گفت‌وگوی علمی با رویكرد نظام ساختاری حقوقی و ارائه نظریه در مورد جنگ و صلح را از جمله فعالیت‌هایی خواند كه باید مورد توجه حوزه‌های علمیه قرار گیرد و خاطرنشان كرد: در مقام اظهار نظر و بحث علمی باید زمینه لازم فراهم شود.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با بیان اینكه مدیریت بازنگری علوم اسلامی بر عهده معاونت پژوهش حوزه علمیه است، بیان داشت: فعالیت‌های علمی حوزه باید ناظر به نیازهای اسلامی حوزه‌های علمیه در سراسر جهان تعریف پذیرد.
‌عماد اهتمام به توسعه متوازن علوم حوزوی، نگاه متوازن به دانش‌های مختلف و اهتمام به دانش‌های كلیدی را ضروری دانست و عنوان داشت: نظر رهبری بر این است كه آموزش و تبلیغ طراحی و تبیین شود.
وی گفت: برنامه پژوهش در حوزه علمیه باید به گونه‌ای طراحی شود كه چرخ‌های بخش پژوهش هماهنگ عمل كنند و توقعات و انتظارات خود را باید متعادل تعریف كرد.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه در پایان خاطرنشان كرد: میان رهنمودهای رهبری و راهبردهای كلان حوزه انطباق وجود دارد و همه فعالیت‌هایی كه ما با توجه به امكانات موجود انجام می‌دهیم باید ناظر به تكالیف كلان تعریف شود و مد نظر همگان قرار گیرد.


در سالهای اخیر با پیگیری سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه علمی، خوشبختانه شاهد رشد قابل توجه تولیدات علمی در كشور بوده‌ایم، ولی آنچه كه می‌تواند این رشد را به توسعه پایدار كشور گره‌ زده و موجب پویایی و اثربخشی مؤسسات علمی شود، مدیریت هدفمند پژوهش در عرصه‌های مختلف علمی کشور است. بررسی و تحلیل چالش‌های مدیریت پژوهش و فناوری كشور نشان می‌دهد كه مشكلات اصلی در این زمینه، عمدتاً به عدم تعریف درست پروژه‌های پژوهشی با هدف تجاری‌سازی و متناسب با نیازهای مشخص دولت،‌ صنعت و جامعه، جهت‌گیری اندك پروژه‌های موجود برای پاسخگویی به نیازهای نهفته در بازار ملی یا بین المللی، كمبود احساس نیاز بخش تولید و خدمات به نوآوری، كمبود تجربه و توان تخصصی مورد نیاز برای کاربردی کردن یا تجاری سازی دستاوردها، مشخص نبودن نقش پژوهشگران در فرآیند کاربردی‌سازی پژوهش و كمبود انگیزه آنان برای حضور فعال در این عرصه مربوط می‌شود. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به عنوان متولی امر آموزش و پژوهش با درک این مسأله به دنبال راه حلی برای ساماندهی این چالش در نظام پژوهشی کشور است. از این رو همایش ملی مدیریت پژوهش و فناوری در ٦ و ٧ دی‌ماه سال ١٣٨٩ در محل سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی در تهران برگزار خواهد شد.

بررسی، نقد و ارزیابی قوانین موضوعه در حوزه پژوهش و فناوری و ارائه پیشنهادات کاربردی
ترسیم نقشه راه مدیریت پژوهش و فناوری بر اساس نقشه جامع علمی کشور
آسیب شناسی، تحلیل محیطی و تبیین وضع مطلوب مدیریت پژوهش و فناوری در ایران در سطوح مختلف سیاست‌گذاری،برنامه‌ریزی و اجرایی

آسیب شناسی و تحلیل عملکرد موسسات دانش بنیان و ارائه راهکارهای توسعه و تقویت آن‌ها در جهت تجاری سازی دانش
بررسی، تحلیل و ارزیابی رابطه دانشگاه، دولت و صنعت و ارائه پیشنهادات کاربردی و عملیاتی در راستای تقویت و توسعه آن
آسیب‌شناسی و ارزیابی وضعیت پژوهش‌ها و پایان‌نامه‌های‌ دانشگاهی و ارائه راهکارهای اجرایی در جهت کاربردی کردن و تجاری‌سازی آن

آسیب شناسی، تحلیل محیطی و تبیین وضع مطلوب فرهنگ و اخلاق پژوهش‌گری و ارائه راهکارهای اجرایی
مستندسازی و تحلیل تجربیات موفق موسسات و مراکز علمی پژوهشی در حوزه مدیریت پژوهش و فناوری در ایران و جهان
تبیین شاخصه‌های پیشرفت و ارزیابی مدیریت پژوهش و فناوری در دهه پیشرفت و عدالت

با توجه به برنامه‌ریزی‌های انجام شده، همایش ملی مدیریت پژوهش و فناوری اهداف زیر را دنبال خواهد کرد:

١)الزامات و اقتضائات مدیریت پژوهش و فناوری در دهه عدالت و پیشرفت

٢)بررسی نقش مدیریت پژوهش و فناوری در:

  • تقویت رابطه میان یافته‌های پژوهشی و واقعیت‌های مورد نیاز جامعه، دولت و صنعت کشور
  • کاربردی کردن پایان‌نامه‌‌‌ها و پژوهش‌های دانشگاهی
  • تقویت و توسعه مؤسسات دانش‌بنیان

مخاطبان این همایش مدیران و کارشناسان ارشد و خبره در این حوزه از دولت، دستگاه‌‌ها، دانشگاه و صنعت، سایر اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته مختلف علمی و صاحبنظران حوزه سیاست‌گذاری علم و فناوری خواهند بود.

همایش ملی مدیریت پژوهش فناوری ششم و هفتم دی‌ماه سال ١٣٨٩ در «تهران، سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی» برگزار خواهد شد.

 


سامانه رادار امواج فراصوت در غرفه موسسه آموزش عالی سجاد مشهد در نمایشگاه پژوهش و فناوری خراسان رضوی به نمایش درآمد.
به گزارش روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، علی رجاییان یکی از مخترعان این سیستم در خصوص این طرح اظهار داشت: طرح پژوهشی رادار امواج فراصوت برای اولین بار در سطوح دانشگاهی و به منظور به كارگیری در عرصه صنعت و علم رباتیك كشور طراحی و ساخته شده است.
وی افزود: با پیاده سازی این طرح، رادارهای فعلی می‌توانند با استفاده از تكنیك های خاص به وسیله امواج صوتی مسیر اجسام را تشخیص دهند.
این دانشجوی مبتكر تصریح كرد: ساخت چنین سیستمی می تواند در صنایع نظامی و درك مفاهیم تخصصی دانشجویان برق و مخابرات مفید و كاربردی باشد.
وی قیمت تمام شده این دستگاه را یك میلیون و 400 هزار ریال و هزینه تحقیقات به منظور ساخت اولین نمونه را دو میلیون و 300 هزار ریال عنوان كرد./


استاندار خراسان رضوی گفت: خراسان رضوی به مركز علم خواهی و پژوهش محوری در كشور تبدیل شده است.
به گزارش روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، محمود صلاحی در نشست خبری در نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری با ابراز رضایت كامل از برگزاری نمایشگاه امسال اظهار داشت: باور و تفكر علمی جوان ها و دانشجویان استان باعث شادابی و نشاط مسوولان است و خدمت به این جوانان و مردم قدرشناس وظیفه تمامی دست اندركاران استان می باشد.
وی نمایشگاه پژوهش و فناوری را نگین تمامی نمایشگاه های استان و كشور دانست و تصریح كرد: هیچ فعالیتی بدون پژوهش نمی تواند به سرانجام برسد.
استاندار خراسان رضوی با تاكید بر افزایش زمان برگزاری نمایشگاه پژوهش و فناوری خراسان رضوی در سال های آتی ادامه داد: شهرستان های استان نیز باید طی سال های آینده در این حركت عظیم علمی و پژوهشی شركت كنند.
صلاحی همچنین بر برگزاری نمایشگاهی از پژوهش های برتر نمایشگاه امسال در شهرستان های استان تاكید كرد.
وی با اشاره به كسب رتبه نخست نمایشگاه پژوهش و فناوری خراسان رضوی در سال گذشته تاكید كرد: امسال نیز پس از بررسی هیات نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، خراسان رضوی رتبه برتر كشور را در این زمینه كسب نموده است.
استاندار خراسان رضوی با تاكید بر حمایت همه جانبه از جوانان و پژوهشگران گفت: اعتقاد و التزام مسوولان استان بر حمایت از پژوهش و فناوری در تمامی زمینه هاست.
وی با اشاره به اینكه كشوری كه نتواند علم تولید كند به سمت ترجمه می رود ادامه داد: زیر ساخت تولید علم پژوهش است و بدون پژوهش دستیابی به قله های رفیع علمی ممكن نیست.
صلاحی برگزاری كنفرانس های علمی و پژوهشی را یك نیاز ضروری كشور توصیف كرد و اظهار داشت: اینگونه كنفرانس ها یك فرصت بسیار مناسب علم آموزی است و مسوولان استان نیز از برگزاری كنفرانس های علمی و پژوهشی در تمامی سطوح منطقه ای، كشوری و بین المللی استقبال می كنند.
وی با اشاره به جهش بزرگ پژوهش خواهی به وجود آمده در كشور به ویژه استان خراسان رضوی طی سال های گذشته تاكید كرد: جوانان ما پژوهش خواه شده اند و به دنبال كسب علم و فناوری های جدید روز حركت می كنند.
استاندار خراسان رضوی با تاكید بر دستیابی ایران اسلامی به بسیاری از علوم پیشرفته دنیا ادامه داد: با عنایت خداوند تحریم های دشمنان علیه كشورمان باعث خودباوری و اعتماد به نفس جوانان شد و هم اكنون ایران اسلامی در زمینه های مختلف به مقام های برتر جهانی دست یافته و نیازی به بیگانگان ندارد.
صلاحی با اشاره به افزایش 3.5 درصدی بودجه پژوهش استان در سال جاری گفت: جایگاه خراسان رضوی در زمینه پژوهش در سطح بسیار بالایی قرار دارد كه وجود 220 هزار دانشجو و بیش از 150 مركز آموزش عالی گواه این مدعا است.
استاندار خراسان رضوی خاطرنشان كرد: استانداری حمایت از پژوهش را به عنوان یك مطالبه در پایان سال از دستگاه های استان پیگیری می‌كند./


روز پژوهش

شنبه 16 مرداد 1389 12:14 ب.ظ

در این مسیر اندیشه های ژرف در قالب پژوهش های بنیادین صورت بحث پذیر به خود می گیرند و دستمایه انجام پژوهش های كاربردی می شوند تا خواست ها و نیازها را پاسخ گویند و راه حل های بهتر و بیشتری برای مسائل و مشكلات جوامع بشری پیشنهاد كنند و همین جاست كه نقش موثر و سهم به سزای بخش تحقیقات در روند تحولات جوامع آشكار می شود. تحولات زندگی بشر در قرن بیستم نشان از گسترش روز افزون اهمیت علم و تحقیق داشت، به ویژه در نیمه دوم این قرن كشورهای صنعتی و در حال توسعه با آگاهی از نقش پژوهش در خلق فن آوری و شتاب دهی برای توسعه، عمده توجه خود را مصروف تقویت و ارتقای بخش تحقیق نموده اند. از این روست كه می توان گفت بین پیشرفت بخش تحقیق و شتاب توسعه فراگیر و پایدار در هر كشور ارتباط مستقیم برقرار است. اكنون در ابتدای قرن بیست و یكم قرار داریم و باید خود را برای چالش های فراروی آماده كنیم. كشور ما در آستانه این قرن با مشكلات عظیم اقتصادی مواجه است تورم، بیكاری، تركیب جمعیتی جوان وابستگی به درآمد نفت و نوسان در تصمیم گیری ها سیاست گذاری های مدیریتی تنها موارد اولیه فهرست این مشكلات عظیم اند. تجربه نشان داده است كه یافتن راه حل های پایدار برای مشكلات عظیم اقتصادی مستلزم تعریف و ارائه الگو و مدل توسعه ملی سازگار با فرهنگ، تاریخ و خصوصیات نهادی در هویت هر ملت است. این مهم بدون انجام پژوهش های گسترده و مبتنی بر اصول علمی، و صرفاً با اهداف كاملاً كاربردی دست نیافتنی است. نقش پژوهش در توسعه همه جانبه پایدار چنان برجسته و انكار ناپذیر است كه می توان آن را بدون تردید نیروی محرك توسعه در همه حوزه ها اعم از فرهنگ، اقتصاد، سیاست و جامعه دانست. اما علی رغم اعتراف و اذعان نسبت به اهمیت مقوله پژوهش، این حوزه با دشواری های ساختاری و عملكردی فراوانی مواجه است. به طور عمده اهم مشكلات مقوله تحقیق در كشور عبارت اند از:

۱- مسایل فرهنگی: به جرأت می توان گفت تحقیق در سطوح گوناگون كشور ما جزیی از فرهنگ نیست. نه در حوزه سیاست و اقتصاد و فرهنگ و جامعه و نه در سطح عامه مردم و خواص و مدیران و سیاستگذاران و تصمیم سازان و تصمیم گیران و مجریان، فرهنگ تحقیق وجود ندارد. این امر البته خود ناشی از دلایل متعددی است كه مهم ترین آن ها عدم احساس نیاز به تحقیق به دلیل وجود وابستگی و انحصارات و عدم وجود رقابت از بعد كیفیت و هزینه در همه حوزه ها و سطوح است. نكته قابل توجه آن كه، علی رغم تعدد مسائل مبهم و ناشناس در كشور و علیرغم وجود مشكلات متعدد در زمینه های گوناگون اجتماع، پرسش ها و سؤال های تحقیقاتی مورد نیاز كشور هنوز بدرستی احصا و تبیین نشده اند و با این حال متاسفانه پژوهش های انجام گرفته و در حال انجام كشور بیشتر با تكیه بر فرم صورت می پذیرد تا تكیه بر محتوا و بیشتر هدف است تا ابزار.

۲- مشكلات مالی: از جمله سطح نازل سهم تحقیقات در تولید ناخالص ملی، سطح نازل سرمایه گذاری بخش خصوصی در فعالیت های تحقیقاتی و سطح نازل بهره برداری از ظرفیت های انسانی، مالی و فیزیكی تحقیقاتی.

۳- ضعف مدیریت: این مشكل گسسته بودن رابطه آموزش، تحقیقات و صنعت، حاكمیت قوانین دست و پاگیر اداری و مالی، ناكارآیی در مدیریت علمی، عدم تمركز در سیاستگذاری، تمركز زدایی در اجرا، عدم توجه به اولویت ها و نیازهای تحقیقاتی، ضعف جامع نگر، ابتلا به روزمرگی، فقدان نگرش آینده نگر، فقدان نظام نظارت و ارزیابی بر روند توسعه تحقیقات در كشور و مسایلی از این دست تجلی می یابد.

۴- ضعف ارتباطات: كه وجه مشخصه آن نامطلوب بودن ارتباطات میان بخش تحقیقات با اقتصاد، سیاست، فرهنگ و جامعه، ضعف ارتباط با دنیای پویای علم و فن آوری، ضعف مفرط پایگاه های اطلاعات و نظام اطلاع رسانی و مانند آن است.

۵- ضعف نیروی انسانی: كه در آن می توان به كمبود تعداد محققان، تساهل و كم كاری در ابداع و تولید دانش و تحمل نكردن مشكلات برای نیل به نتیجه تحقیق، سطح نازل دانش روز در میان محققان و پژوهشگران، ضعف جایگاه معنوی و اجتماعی محققان و موارد مشابه اشاره كرد.(البته به این فهرست می توان موارد متعدد دیگری را نیز افزود.) آن چه در روزگار ما در حكم كیمیاست، فرهیخته ای درد آشنا، رسانه شناس و متفكر است كه از عبودیت نظریه ها و آرا و دیدگاه های مسلط غربی در حوزه رسانه، هم زمان با شناخت كامل آن ها رهیده باشد و عقلانیت جاری و ساری در فرهنگ و سنن و رسوم این ملت را به درستی بشناسد و دغدغه او حل مشكلات فرهنگی كشور و به ویژه ارتقای رسانه ها به جایگاه در خور باشد.


به گزارش روابط عمومی معاونت پژوهش حوزه های علمیه؛ روند تاسیس معاونت های پژوهش مراكز مدیریت استانی حوزه‌های علمیه كه از سال گذشته در دستور كار معاونت پژوهش حوزه های علمیه قرار گرفته است با تاسیس چند معاونت جدید گسترش وتوسعه یافته است.
بنابراین گزارش؛ علاوه بر تاسیس و استقرار معاونت‌های پژوهش مراكز مدیریتی حوزه در استانهای اصفهان، تهران ، خوزستان، سیستان و بلوچستان، فارس و منطقه ویژه كاشان ظرف چند ماه گذشته، معاونت های پژوهش مراكز مدیریتی حوزه در استانهای آذربایجان شرقی، گلستان، كرمان، آذربایجان غربی، مركزی، زنجان، چهارمحال و بختیاری، كهكیلویه و بویراحمد، سمنان، همدان، گیلان، اردبیل، هرمزگان و ایلام نیز تاسیس گردیده و افراد معرفی شده برای تصدی معاونت پژوهشی در این استانها معین و منصوب گردیده اند.
مسئول اداره امور استانهای معاونت پژوهش حوزه های علمیه درگفتگو با روابط عمومی این معاونت اظهار داشت: در حال حاضر از مجموع 30 مركز مدیریت استانی، 21 مركز دارای معاونت پژوهش می باشند كه معاونان پژوهش حوزه های علمیه در گام نخست پس از استقرار معاونان پژوهش، مجموعه ای از اسناد و آئین نامه ها و نیز رئوس برنامه ها را جهت كمك به راه اندازی و استقرار این معاونت ها وشكل گیری فعالیت ها، به آنان ارائه نموده و حمایت های لازم را از آنان به انجام رسانده است.
حجت الاسلام و المسلمین سبحانیان افزود: ارتقاء سطح علمی معاونان پژوهش مراكز استانی حوزه از طریق برگزاری  اجلاسیه‌ها و نشست ها و كارگاه های علمی- پژوهشی و جلسات توجیهی از جمله فعالیت های اداره امور استانها در این زمینه است كه نشست مقدماتی معاونان پژوهش مراكز استانی حوزه‌های علمیه سال گذشته و دومین نشست نیز درسال جاری برگزار خواهد شد.
وی در رابطه با سفرهای استانی اظهار داشت: هیئتی متشكل از معاون محترم پژوهش وبرخی مسئولین و مدیران معاونت پژوهش حوزه های علمیه در سال جاری با سفربه 6 استان و بازدید از مراكز  مدیریتی حوزه های استانی، از نزدیك با مسائل و روند تشكیل مدیریت این استانها و استقرار معاونت‌های پژوهش استانی و نیز ظرفیت ها و امكانات موجود پژوهشی حوزه‌های علمیه این مراكز آشنا شده اند كه در این سفرها تعاملات وتفاهمات زیادی نیز  حاصل گردیده است.
وی در بخش دیگری از گفتگو با روابط عمومی معاونت پژوهش حوزه های علمیه افزود: ایجاد زمینه استقرار و تثبیت معاونت های پژوهش استانی و ارتقاء سطح آگاهی و امیدواری دست اندركاران و متصدیان امرپژوهش استانها از جمله ثمرات این سفرها بوده است و تاكنون مسؤولین پژوهش مراكز مدیریتی حوزه‌های استانهای اصفهان، خراسان و كاشان جهت بازدید متقابل به معاونت پژوهش حوزه‌های علمیه آمده و از نزدیك با فعالیتها و برنامه های ستاد پژوهش حوزه‌های علمیه آشنا شده اند.
وی در رابطه با فرایند تاسیس این معاونت ها گفت: پس از تاسیس مركز مدیریت حوزه در هر یك از استان‌ها و ابلاغ حكم مدیریت آن استان توسط مدیر محترم حوزه های علمیه، معاونت پژوهش حوزه های علمیه در نامه ای به مدیر حوزه استان، ضمن تبریك تصدی، بسته ای حاوی مجموعه شرح وظایف و سایر اسناد مرتبط با تأسیس معاونت پژوهش ارسال می نماید و از ایشان می خواهد تا فردی را جهت تصدی معاونت پژوهش استان معرفی نماید، با معرفی این فرد از سوی مدیر حوزه استان مربوط به معاونت پژوهش حوزه های علمیه، شرایط وی مطابق شاخصه های موجود بررسی و مورد ارزیابی قرار می گیرد و در صورت احراز شرایط، معاون پژوهش حوزه های علمیه با تصدی فرد مذكور جهت معاونت پژوهش  استان موافقت می نماید كه حكم انتصاب وی توسط مدیر حوزه استان صادر می شود.
حجت الاسلام سبحانیان درپایان تصریح كرد: با توجه به روند تاسیس مراكز مدیریتی در30 استان كشور، معاونت پژوهش آمادگی دارد به محض تاسیس هر یك از این مراكز جهت راه اندازی معاونت های پژوهش آنان اقدام نماید.


گزاره های پژوهش

«اگر می خواهی از دوران تحصیل و زندگی لذت ببری، کارها را جدی بگیر و در کنار دانش، روش بیاموز».
«پرمودبترا»

مقدمه

رویکرد به مطالعات علمی و دقیق، چه در علوم انسانی و چه در علوم تجربی و فنی، نیاز به رعایت اسلوب، ساختار و مبانی فنی و نوین دارد. بدین جهت، ساختارهای تحقیق و مؤلفه های آن، اهمیتی دو چندان پیدا می کند.
در مبحث جدید این بخش، به گزاره های تحقیق می پردازیم؛ آیا به راستی تاکنون درباره امور زیر از خود سؤال کرده ایم: کدام تحقیقات، هدف می خواهند و اهداف تحقیق، چگونه تدوین می شوند؟
کدام تحقیقات، نیاز به سؤال تحقیق دارند و سؤالات پژوهش، چند گونه اند؟
کدام تحقیقات با فرضیه، سر و کار دارند و انواع فرضیات، از نظر جهت و از لحاظ نماد ریاضی و آماری، چگونه تدوین می شوند؟
اینها سؤالاتی هستند که سعی شده با شیوه تبیین و مثال، توضیح داده شوند.

گزاره های در تحقیق

در تمام تحقیقات علمی، پژوهش ها، گزارش های تحقیقی، پایان نامه ها، پروژه های تحقیقاتی و مقالات علمی (ملی و جهانی(1) ) بعد از تبیین و کالبد شکافی مسئله و تحدید حوزه مسئله، یعنی بعد از طی کردن یکی از مهم ترین ایستگاه های تحقیق و ارائه شواهدی دال بر وجود مسئله اصلی (بازرگان 1385، ص31) و سپس مشخص کردن دقیق آن، طبق مدل زیر و سپس تاکید بر این که «مسئله مورد تحقیق، از دغدغه های ذهنی، یا واقعی است» که نیازمند به پاسخ از طریق فرایند تحقیق علمی است (Nachmias & etal 1987 pb3) و در حقیقت، بعد از این که دو مسئله زیر را دانستیم، سازه های تحقیق را پی می گیریم:
1. چه کاری را می خواهد یا باید انجام دهد؟
2. ویژگی های مسئله اصلی کدامند؟ (ساده، 1375، ص26)
این دو سؤال را «اوج روشن بینی مسئله تحقیق» یا «افق ذهن محقق» می نامیم که منجر به «شناسایی و بیان مسئله تحقیق» می شوند و بعد از اینها، به سراغ سازه های تحقیق می رویم. لازم به ذکر است که در هر تحقیقی، اعم از کارهای پژوهشی ساده، مانند پروژه دانشجویی، پروژه لیسانس و مهم تر از آن، پایان نامه های تحصیلات تکمیلی فوق لیسانس و دکتری، رعایت این فرایند سه نتیجه ارزشمند در پی دارد.
الف) باعث می شود که دانشجو و محقق، از مدل تحقیق (4) پیروی کند.
ب) موجب می شود که دانشجو، در استخراج مقاله از پژوهش، مقبول تر، راحت تر و علمی تر عمل کند.
ج) باعث می شود که دانشجو، تحقیق خود را چه در ارائه و چه در تدوین، ساختارمند، ارائه کند.
به همین دلیل بعد از تبیین مسئله، سراغ گزاره های تحقیق می رویم.

گزاره های مسئله (هدف ها، فرضیه ها و سؤال های تحقیق) و نحوه بیان آنها

بخش های اولیه یک مطالعه، حاوی بیان کلی مسئله، اهمیت مسئله و گزاره های خاص مسئله تحقیق است. برای دست یابی به گزاره های مسئله یا سؤال های تحقیق، پژوهش گر باید ابتدا به بررسی پیشینه تحقیق (5) بپردازد. برای این منظور، لازم است با توجه به مفاهیم و اصطلاحات تشکیل دهنده موضوع مورد بررسی، پژوهش های قبلی را که درباره این موضوع انجام شده، مورد نظر قرار دهد. هدف از انجام این عمل، پی بردن به گزاره های پژوهش های قبلی است که در این زمینه یا زمینه های مشابه، ارائه شده است. پژوهش گر ضمن بررسی گزاره های تحقیقات قبلی، روش گردآوری داده ها و نتایج حاصل از پژوهش های قبلی را مورد توجه قرار داده و به نقاط قوت و ضعف آنها پی برده و گزاره های مسئله خود را با توجه به آنها، مشخص می کند (بازرگان و دیگران، 1385، ص 32).

خاستگاه گزاره ها در تحقیق

گزاره مسئله، از موضوع تحقیق خاص تر است و دامنه مسئله تحقیق را محدود می نماید. گزاره مسئله، محقق را در تدوین طرح و گزارش تحقیق، هدایت می کند. فرض کنید که موضوع مورد علاقه، تدریس است؛ برای محدود کردن «تدریس(6) »، باید پرسید: تدریس چه موضوعی؟ آیا تأکید بر اقدام های مدرس، قبل از شروع تدریس، فرایند و یا پی آمد تدریس است؟ آیا تأکید، روی سن یا پایه های خاص تحصیلی و یا دانش آموزانی با ویژگی های خاص است؟ برای عملی بودن یک تحقیق، موضوع به مسئله خاصی محدود می شود. اگر مسئله، کلی و یا دارای متغیرها و مفاهیم متعدد باشد، تفسیر نتایج آن، مشکل خواهد بود. از این رو، مسئله باید چنان بیان شود که محدود باشد. گزاره مسئله، شامل هدف ها، سؤال های خاص و فرضیه های تحقیق می باشد.

اهداف تحقیق

هر تحقیقی برای دست یابی به اهداف خاصی صورت می گیرد، این اهداف خود را در قالب مسأله تحقیق، نمودار می سازند و از طریق بیان آن، آشکار می شوند. اهداف تحقیق می توانند به دو صورت کلی و فرعی مطرح شوند. (خاکی، 1384، ص29).
در اجرای پژوهش های علمی، پس از بیان مسئله تحقیق، پژوهش گر قصد خود را به صورت عملیاتی که از طریق مشاهده های عینی قابل دست یابی است، بیان می کند. در برخی از پژوهش ها، محقق به جای طرح سؤال های پژوهشی یا فرضیه، فقط به بیان هدف می پردازد. این امر، معمولا در تحقیقات کیفی (7) به چشم می خورد؛ برای مثال، هدف یک تحقیق را می توان به صورت زیر بیان نمود: مشخص کردن سیر تحول آموزش فیزیک در ایران. برای بیان این هدف، باید از یک فعل کنشی استفاده کرد. در این مثال، «مشخص کردن»، به عنوان فعل کنشی به کار رفته است. هدف یاد شده، در هدف های جزئی متبلور می شود؛ تا امکان بررسی مسئله، فراهم شود.
بدین سان، هدف کلی فوق را می توان با توجه به ابعاد مسئله که قبلا در پیشینه تحقیق مورد نظر قرار گرفته، در هدف های جزئی زیر محدود کرد:
1. چگونگی پدید آمدن آموزش فیزیک در ایران.
2. رابطه آموزش فیزیک با سایر آموزش های رسمی کشور. با توجه به هدف های جزئی فوق، می توان داده های مورد نظر را تعیین و گردآوری کرد (بازرگان، 1385، ص37).
الف) اهداف اصلی
هدف کلی به طور مستقیم، از مسأله پژوهش مشتق می شود و در واقع، اهداف کلی، خود پاسخ به مسأله تحقیق است که مشخص می کند پژوهش، چه چیزی را دنبال می کند (خاکی، 1384، ص29).
ب) اهداف فرعی
اهداف فرعی تحقیق، از اهداف کلی آن نشئت می گیرند و می توان آنها را مسئله تفکیک شده پژوهش نیز نامید. محقق با بیان این اهداف، تصریح می کند که در تحقیق، چه انجام می شود و چه انجام نمی شود؟
هر پژوهشی می تواند چندین هدف فرعی داشته باشد. از آن جا که تمامی مراحل و اجزای تحقیق بایستی به صورت مجزا و مشخص و با کلمات دقیق، بیان شوند تا محقق بتواند آنها را در معرض آزمایش بگذارد می توان گفت که اهداف فرعی پژوهش، راهنمایی برای تهیه و تدوین ابزار گردآوری اطلاعات است. بنابراین، ضروری است که اهداف فرعی، به نحوی بیان شوند که بر علمی بودن نتایج پژوهش، تأکید داشته باشند و چارچوبی مناسب(8)، برای تجزیه و تحلیل آماری (7) ارائه دهند (سیف نراقی و دیگران، 1371، ص16).

سؤال های تحقیق

مسئله تحقیق، در مطالعات کیفی (10) و کمی، می تواند به صورت سؤال بیان شود. شکل سؤالی بیان مسئله، غالبا ترجیح دارد؛ زیرا ساده و مستقیم می باشد و از نظر سادگی نیز محقق را برای ایجاد طرحی که به سؤال پاسخ دهد، هدایت می کند. سؤالات تحقیق را می توان در سه دسته زیر رده بندی کرد: 1.توصیفی. 2. رابطه ای. 3. تفاوتی.
1. سؤال های توصیفی؛ (11)
در این گونه سؤال ها، معمولا از کلمات «چه می باشد»، «چیست» «و چگونه است»، استفاده می شود. بعضی از اوقات گزاره های مسئله، این عبارات را در بر ندارد؛ ولی به طور ضمنی، این عبارات از آنها استنباط می شود؛ مثلا گزاره «بررسی تاریخی گسترش مدارس فنی حرفه ای» به طور ضمنی، سؤال «گسترش تاریخی مدارس فنی حرفه ای چگونه بوده است؟» را در بر دارد. سؤال های تحقیقات توصیفی نیز عبارات «چیست» و «چگونه می باشد» را در بر دارند، مثال: «سطح پیشرفت درسی دانش آموزان پایه سوم ابتدایی مدارس تهران، در آزمون پیشرفت تحصیلی چگونه است؟» یا «طرز تفکر دانش آموزان نسبت به مسائل سیاسی - اجتماعی چیست»؟
در مطالعه پدیده های پیچیده، از سؤالات توصیفی بسیاری می توان استفاده کرد. در این گونه مطالعات، توصیه می شود که ابعاد مسئله تحقیق، بیان شود و به استنباط ضمنی واگذار نگردد.
2. سؤال های رابطه ای؛ (12)
مثال: «چه رابطه ای بین مفهوم خود و پیشرفت تحصیلی وجود دارد؟» در این گونه سؤال ها، چگونگی رابطه دو یا چند متغیر مورد نظر قرار می گیرد.
3. سؤال های تفاوتی؛ (13)
این سؤال ها با تفاوت سطوح متغیرها سر و کار دارند و معمولا به صورت زیر بیان می شوند: آیا بین پیشرفت تحصیلی دختران و پسران پایه پنجم ابتدایی، تفاوتی وجود دارد؟
لازم به تذکر است که سؤال های تحقیق، به صورت جهت دار بیان نمی شوند؛ زیرا سؤال، پیش بینی هیچ گونه رابطه ای بین متغیرها نیست و همان طور که در بحث مربوط به فرضیه تحقیق خواهد آمد، پیش بینی جهت روابط میان متغیرها را در بیان فرضیه ها منظور می داریم (بازرگان و دیگران 1385، ص34).

فرضیه تحقیق

تعاریف متفاوتی برای فرضیه، ارائه شده است که نتیجه آنها به این صورت است: «راه حل پیشنهادی پژوهش گر برای پاسخ گویی به مسئله» (دلاور، 1375، ص69) و یا فرضیه (14) عبارت است از « یک جواب فرضی و یا حدس زیرکانه، درباره چگونگی روابط بین چند متغیر». در واقع، فرضیه، بیان کننده این مطلب است که «اگر چنین رخ دهد، چنان نتیجه می شود» (رمضانی، 1378، ص27).
مثال: افراد سیگاری، بیشتر به بیماری های قلبی مبتلا می شوند.
از بررسی تعاریف گوناگون فرضیه، مشخص می شود که فرضیه، نوعی حدس است که زاییده درک و فهم پژوهش گر از اطلاعات جمع آوری شده درباره مبانی نظری و آزمایشی تحقیق است و نمی تواند فقط زاییده تخیلات محقق باشد. فرضیه تحقیق، حدس بخردانه ای درباره رابطه دو یا چند متغیر است. فرضیه ها همواره به صورت جمله اخباری بیان می شوند و نشان گر نتایج مورد انتظار می باشد؛ مثلا این جمله که «بین مفهوم خود و پیشرفت تحصیلی، رابطه مثبت وجود دارد»، یک فرضیه است. آزمودن تجربی فرضیه، هنگامی امکان دارد که بتوان متغیرها را دستکاری، رده بندی و اندازه گیری کرد. اگر هیچ یک از این حالات امکان نداشته باشد، برای تحلیل کمی فرضیه، هیچ روشی موجود نخواهد بود (بازرگان، 1385، ص35).
فرضیه در تحقیق، اثبات و یا ابطال نمی شود؛ بلکه براساس داده های به دست آمده، تأیید یا رد می شود (دلاور، 1379، ص42).
فرضیه ها به طور منطقی محتمل هستند و شواهد تجربی، محقق را قادر می سازد تا نتیجه بگیرد که تببیین از نظر احتمالی صحیح است و به طور منطقی، می توان آن را قبول کرد.

منطق زیر بنایی فرضیه ها

فرضیه ها را بر دو اساس زیر می توان تدوین کرد:
1. مفاهیم و یا نظریه های مرتبط با مسئله.
2. مشاهده های تجربی ناشی از تحقیقات قبلی.
در دسته بندی دیگر، منابع فرضیه، در شکل زیر نشان داده شده است.
منطق تدوین فرضیه تحقیق، در شکل زیر ترسیم شده است: بیان فرضیه ها به طور کلی، به صورت اگر a پس b می باشد؛ ولی بعضی فرضیه ها ظاهرا به صورت اگر a پس b، عنوان نمی شوند. مثال: «هدف این بررسی، مطالعه اثرات تقویت کلامی استاد روی رفتار کلاسی دانشجو است». در مثال فوق، ظاهرا اگر a پس b عنوان نشده، ولی به آسانی قادر به تبدیل به آن می باشد؛ «اگر استاد دانشجویان را برای عملکردهای مطلوب کلاسی تقویت کند، رفتار دانشجویان، بهبود می یابد». بنابراین، از فرم کلی اگر aپسb، به طور ضمنی برای بیان فرضیه استفاده شده است.

ملاک های تدوین فرضیه تحقیق

1. فرضیه باید به صورت یک جمله خبری، روشن و بدون ابهام بیان شود؛ مانند مثال زیر:
مثال:
سؤال تحقیق: چه رابطه ای بین هوش دانشجویان و پیشرفت تحصیلی آنها وجود دارد؟ فرضیه تحقیق: دانشجویانی که باهوش ترند، از پیشرفت تحصیلی بالاتری برخوردارند یا دانشجویان دارای پشت کار بالا و هوش متوسط، از پیشرفت تحصیلی بالاتری برخوردارند.
2. فرضیه باید رابطه بین دو یا چند متغیر را بیان کند. این رابطه، معمولا مثبت و مستقیم است (حسنی، 1373 ص 19).
مثال:
دانشجویانی که انگیزه بیشتری دارند، در تحصیل، کامیاب ترند.
3. فرضیه باید قدرت تبیین داشته باشد. یعنی ارتباط بین متغیرها را به صورت منطقی تبیین کند؛ مانند مثال زیر:
سؤال تحقیق: آیا بین مطالعه صحیح و موفقیت در تحصیل، رابطه ای وجود دارد؟
فرضیه تحقیق: بین مطالعه صحیح و موفقیت در تحصیل، رابطه معناداری وجود دارد؟
4. فرضیه باید قابل آزمون باشد؛ یعنی بتوان با جمع آوری اطلاعات و مشاهدات، آن را رد و یا تایید کرد و اگر فرضیه تأیید شد، بتوان نتایجی از آن را پیش بینی کرد، مانند مثال زیر:
فرضیه نامناسب: دانشجویان باهوش تر، انسان های ارزشی تری هستند.
فرضیه مناسب: بین خلاقیت افراد در مطالعه و سرعت فراگیری، رابطه معناداری وجود دارد.
5. فرضیه باید مختصر و گویا یا بدون ابهام بیان شود.
مثال:
تأثیر تدریس به روش سخنرانی، در یادگیری دانشجویان، کمتر از روش آزمایشی است.
به مثال زیر توجه کنید:
فرض تحقیق: میانگین گروه A در درس ریاضی، بالاتر از گروه B است.
فرض صفر: میانگین دو گروه A و B در درس ریاضی، تفاوتی ندارد.
فرض خلاف: اگر فرض صفر رد شد، دو حالت زیر ممکن است پیش آید:
الف) میانگین گروه A در درس ریاضی، بالاتر از گروه B باشد که در واقع، فرض تحقیق، تأیید شده است. در این جا فرض خلاف و فرض تحقیق، یکی است.
ب) میانگین گروه B در درس ریاضی، بالاتر از گروه A باشد که در این جا، فرض خلاف با فرض تحقیق، متفاوت است. در این صورت، می توان نتیجه گرفت که فرض خلاف، ممکن است با فرض تحقیق یکی باشد و ممکن است با فرض تحقیقی یکی نباشد. در یک دسته بندی دیگر، فرضیات تحقیق را صراحتا به فرضیه تحقیق و فرض آماری تقسیم می کنند.

فرضیه تحقیق (15) و فرض آماری (16)

فرضیه تحقیق، ترجیحا جهت دار است؛ یعنی رابطه مشخصی را بین دو یا چند متغیر بیان می کند. این رابطه، می تواند به گونه های مختلف باشد. مثال های زیر، نمونه هایی از این گونه هاست:
مثال 1:
1-1. بین متغیرهایx و y، همبستگی مثبت وجود دارد.
2-1. روش تدریس «A»، بهتر از روش تدریس «B» است.
3-1. پیشرفت تحصیلی دختران گروه 1 در ریاضیات، بهتر از پسران گروه 2 است.
در صورتی که محقق، با توجه به پیشینه تحقیق، نتواند جهت خاصی را برای یافته های خود پیش بینی کند، به بیان سؤال ویژه تحقیق می پردازد. در مثال 2، نمونه ای از این گونه سؤال ها آمده است.
مثال 2:
1-2. آیا میان X و Y، رابطه ای وجود دارد؟
2-2. آیا میان روش تدریس «A» و «B»، تفاوتی وجود دارد؟
3-2. آیا میان پیشرفت تحصیلی دختران گروه 1 و پسران گروه 2 در ریاضیات، تفاوتی وجود دارد؟
فرض آماری، رابطه بین متغیرها را بر حسب پارامترهای جامعه، بیان می کند. فرضیه تحقیق در فرض بدیل مخالف «1H» آماری منعکس می گردد؛ ولی فرض صفر آماری «H0»، همواره خلاف فرضیه تحقیق است. منطق استنباط آماری بدین گونه است که ما هیچ گاه نمی توانیم درست بودن یک فرض آماری را ثابت کنیم؛ بلکه می توانیم درست بودن آن را براساس داده های در دسترس، رد کرده یا تأیید کنیم. در واقع، اگر محقق فرض صفر را رد کند، فرصیه تحقیق خود را قبول کرده است (مثال 1-1 تا 3-2). در مواردی که محقق براساس پیشینه تحقیق نتواند رابطه ای بین متغیرها حدس بزند، می تواند به بیان سؤال های پژوهش بپردازد. در این گونه موارد، فرض بدیل محقق، بدون جهت بیان می شود و از آزمون یک طرفه، باید استفاده کرد؛ در حالی که در مثال های 1-2 تا 3-1، فرض بدیل، جهت دار نیست و گزاره خاص، به صورت سؤال است و از آزمون دو طرفه، باید استفاده کرد.

پی نوشت ها:

1-National & International
Problem main-2
3- Problem area
Research Model -4
5-Research History
6-Teaching
7-Quality Research
8-Suitable Framwork
9-Statestic Analysis
10-Qualitative Studies
11-Descriptive questions
12-Connectional questions
13-Differential questions
14-Hyphotesis
15-Research Hypothesis
16-Statistical Hypothesis

منبع: نشریه پرسمان شماره 63


به منظور اطلاع رسانی جامع از اهداف، برنامه‌ها، زمان و مكان برگزاری نمایشگاه آثار و دستارودهای مراكز پژوهشی حوزوی كه به منظور بازدید مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در سفر به شهر مقدس قم برپا گردید ، نشست خبری روز دوشنبه 26 مهرماه سال جاری توسط روابط عمومی معاونت پژوهش حوزه های علمیه برگزار شد. در این نشست معاون پژوهش حوزه های علمیه و  عضو شورای سیاستگذاری نمایشگاه با ارائه گزارشی  از برپایی این نمایشگاه، به فرمایشات وتاكیدات مقام معظم رهبری بر ضرورت امر تولید دانش و شتاب بخشیدن به علم و فناوری اشاره نمود . وی با بیان این كه پی گیری روند، فرایند و برآیند پژوهش در حوزه‌های علمیه از جمله دغدغه های مقام معظم رهبری است خاطرنشان كرد: نمایشگاه فعالیت‌ها و آثار دستاوردهای مراكز مرتبط با بخش خصوصی حوزه‌های علمیه كه هیچ گونه وابستگی به بودجه عمومی و دستگاههای دولتی یا دفتر مقام معظم رهبری ندارند و در سال 1387 نیز در نمایشگاه مراكز پژوهشی حوزوی در مصلای تهران حضور نداشته اند جهت بازدید مقام معظم رهبری و اطلاع ایشان از فعالیت‌های صورت گرفته برگزار می شود.حجت الاسلام والمسلمین عماد پس از ارائه توضیحات تفصیلی در رابطه با اهداف، كمیت، كیفیت، زمان و مكان برگزاری این نمایشگاه به سؤالات خبرنگاران رسانه‌ها پاسخ گفت.
در كنفرانس خبری نمایشگاه مراكز پژوهشی حوزوی، خبرنگاران و نمایندگان 10 رسانه خبری، با دعوت روابط عمومی معاونت پژوهش حوزه‌های علمیه حضور یافته و به انعكاس محتوایی نشست پرداختند.



نظرسنجی

  • نظر شما درباره زمان برگزاری نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری امسال چیست؟

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :