تبلیغات
هفته پژوهش - مطالب آبان 1389

ستاد ملی هفته پژوهش و فناوری در نظر دارد در راستای معرفی توانمندی های پژوهشی کشور و توسعه فرهنگ تحقیق و پژوهش همچون سالهای گذشته با حضور و مشارکت گسترده وزارتخانه ها ،دانشگاهها، مراکز علمی و تحقیقاتی و پارکهای علمی و فناوری ویژه برنامه های مختلفی را در قالب جشنواره پژوهش و فناوری از تاریخ 4 الی 9 دی ماه یال جاری در محل مصلی امام خمینی (ره) برگزار می شود. نوآوران گرامی دارای طرح خاتمه یافته در مرکز نوآوری می توانند در صورت تمایل به مشارکت با مرکز نوآوری پارک علم و فناوری خراسان تماس حاصل نمایید.


استاندار خراسان رضوی هدف از برگزاری مراسم های گرامیداشت هفته پژوهش را توجه دادن دانشجویان و دانشمندان به موضوع پژوهش در استان عنوان كرد.
به گزارش روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، محمود صلاحی در شورای آموزش و پژوهش خراسان رضوی با بیان این مطلب اظهار داشت: هدف از پژوهش یافتن راه های علمی برای حل مسایل كشور است كه با مطالعات علمی راهكارهای جدید و خلاقانه ارایه شود.
وی افزود: دنیا برای پژوهش اهمیت زیادی قایل است و در كشور نیز به این موضوع توجه ویژه ای شده است.
استاندار خراسان رضوی گفت: هدف پژوهش ارایه یك برداشت جدید از مجموع دانسته های بشر است كه هرچه بهتر ارایه شدن آن باعث كاربردی تر شدن پژوهش خواهد شد.
صلاحی تصریح كرد: برگزاری گرامیداشت هفته پژوهش نباید فقط به ارایه پژوهش ها خلاصه شود بلكه هدف این هفته توجه بیش از پیش دانشجویان، دانشمندان و افراد فرهیخته جامعه به موضوع پژوهش است.
وی گفت: پژوهش باید علمی، عینی و كاربردی باشد و نقش دانشمندان در این حوزه به عنوان منتقل كنندگان دانش به دانشجویان و نقش اندیشمندان به عنوان تولیدكنندگان علم در كشف حقایق علمی برای جوابگویی به نیازهای مردم در زمان های مختلف بسیار مهم و اساسی است.
استاندار خراسان رضوی افزود: علاوه بر پژوهش باید به موضوع فناوری نیز توجه داشت و در هفته پژوهش امسال علاوه بر ارایه پژوهش های كاربردی و برتر، باید به فناوری های نوین و صاحبان ایده در این خصوص نیز توجه ویژه كرد.
صلاحی بااشاره به برگزاری نمایشگاه پژوهش و فناوری استان خراسان رضوی، ضمن دعوت از همه دستگاههای اجرایی استان برای حضور در این نمایشگاه از پارك علم و فناوری استان خواست تا در نمایشگاه امسال حضوری پررنگ تر و جدی تر داشته باشد و همچنین از حضور جوانان مخترع و مبتكر در این نمایشگاه مثل سال های گذشته حمایت بیشتری انجام دهد.
وی خاطرنشان كرد: تمامی دستگاه ها باید در جهت هرچه بهتر برگزار شدن نمایشگاه پژوهش امسال و افزایش ثمر بخشی آن تلاش كنند و حضوری پر رنگ در این حوزه داشته باشند.
استاندار خراسان رضوی گفت: برنامه های هفته پژوهش امسال باید به لحاظ كمی 20 درصد و به لحاظ كیفیت 50 درصد در مقایسه با برنامه های سال گذشته ارتقا داشته باشد.
وی افزود: باید برای بهره برداری حداكثری از ظرفیت های هفته پژوهش برنامه ریزی شده و با برگزاری كنفرانس های متعدد علمی پژوهشی نسبت به انتقال پژوهش ها و دستاوردها به دانش آموزان و دانشجویان اقدام شود.
رضا عبدالملكی معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی استانداری خراسان رضوی نیز در این جلسه گفت: طی 10 سال گذشته حدود 34 هزار طرح در موضوعات مختلف و در دستگاه های اجرایی مختلف مورد بررسی قرار گرفته كه تمامی آنها در یك بانك اطلاعاتی جمع آوری شده است.
وی افزود: هزار و 113 عنوان از این طرح ها در یك فرایند مطالعاتی انتخاب و به عنوان منشور پژوهشی استان تدوین شده است كه 375 مورد آن توصیفی، 173 مورد در خصوص تبیین نظام اجرا، 310 مورد نظارت و بازرسی و 245 مورد فعالیت های كاربردی می باشد.
معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی استانداری خراسان رضوی گفت: امسال سه هزار و 500 میلیارد تومان اعتبار به موضوع آموزش و پژوهش در كشور اختصاص یافته است كه از این مبلغ 21 میلیارد و 700 میلیون تومان توسط دستگاه‌های اجرایی و دانشگاه های استان در حال جذب است.
عبدالملكی تصریح كرد: توجه به آموزش نیز از جمله مقوله هایی است كه علاوه بر پژوهش در استان به آن توجه شده است به طوری كه شاهد افزایش تعداد دانشجویان از 225 هزار دانشجو در سال گذشته به 244 هزار دانشجو در سال جاری بوده ایم و این درصورتی است كه تعداد جذب دانشجویان در دانشگاه های كشور رو به كاهش است.
وی با اشاره به اینكه 59 درصد دانشجویان استان بومی و 41 درصد از این تعداد غیربومی هستند خاطرنشان كرد: در سال 87 دانشجویان مقطع كارشناسی ارشد 2.6 دانشجویان استان را تشكیل می داده اند كه این رقم در سال جاری به 4.7 درصد ارتقا یافته كه این نشان دهنده افزایش سطح علمی دانشجویان در استان می باشد.
معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی استانداری خراسان رضوی گفت: در سال 86 سه هزار و 500 متر مربع فضای نمایشگاهی به نمایشگاه هفته پژوهش اختصاص یافت كه این رقم در سال 87 به پنج هزار متر مربع و در سال 89 به 10 هزار متر مربع افزایش یافت و امسال نیز به بیش از 10 هزار متر و 700 غرفه ارتقا خواهد یافت.
عبدالملكی رویكرد نمایشگاه هفته پژوهش امسال را رسیدگی به توسعه روستاها عنوان كرد و گفت: از طرح های برگزیده در زمینه توسعه روستاها نیز تقدیر به عمل خواهد آمد.
گفتنی است در این جلسه زمان برگزاری نمایشگاه هفته پژوهش از 28 آذرماه لغایت یكم دی ماه امسال پیشنهاد گردید./


به گزارش موج به نقل از روابط عمومی سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری خراسان رضوی، یحیی سالاری در جمع خبرنگاران با بیان این که پیرو تاكید مقام معظم رهبری بر تنوع حضور بسیج در تمامی عرصه‌ها ایجاد شده ،اظهار داشت: ساماندهی نخبگان، ایجاد خودباوری، تقویت بنیه علمی و بالا بردن انگیزه و شأن اجتماعی بسیجیان نخبه از اولویت‌های اصلی سازمان علمی و پژوهشی خراسان رضوی است. وی با اشاره به اولویت فعالیت‌ها در سال همت مضاعف و كار مضاعف افزود: علم و فناوری در سال جاری به عنوان اولویت اصلی قرار داده شده است تا تمامی فعالان این عرصه به جهاد علمی و پژوهشی دعوت شوند. رئیس سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری خراسان رضوی در ادامه با تاكید بر اینكه این سازمان تازه تاسیس در تمامی استان‌های كشور ایجاد شده است، خاطر نشان کرد: اهداف بلند مدت مشخص شده‌اند كه در 3 محور سیاست‌گذاری در عرصه‌های علم و پژوهش و تامین زیر ساخت‌های لازم برای آن، تاسیس مراكز رشد فناوری تخصصی در سراسر كشور و ایجاد هماهنگی در اجرای برنامه‌های مصوب با تقسیم كار صورت گرفته بین اقشار اندیشورز بسیج محقق می‌شود. وی با اشاره به برنامه های بسیج علمی، پژوهشی و فناوری خراسان رضوی درهفته پژوهش گفت: معرفی مخترعین، اقشار بسیجی اندیشمند و مراکز رشد از جمله اقداماتی است که در این هفته انجام می گیرد. سالاری ادامه داد: همچنین در این هفته، در حاشیه نمایشگاه هفته پژوهش در محل نمایشگاه بین المللی مشهد، کارگاه های آموزشی و هم اندیشی هایی را برگزار خواهیم کرد. وی در ادامه در ارتباط با پژوهشکده های مجازی اذعان داشت: این پژوهشكده‌ها در قالب پرتالی در فضای مجازی و با استفاده از ظرفیت های دانشگاهی، ‌اساتید دارای تخصص‌های خاص را در تعامل فعال‌تر قرار خواهد داد و انشاءالله حاصل این تضارب اندیشه‌ها ظهور و بروز نظریه‌هایی جدید و آغازگر فعالیت‌های بسیار موثر خواهد بود.


بحث درباره پژوهش در ایران، بحث تازه‌ای نیست و می‌توان گفت که در تمام تاریخ 70 یا80 سال اخیر که پژوهش‌های اجتماعی در قالب پژوهش دانشگاهی در کشور ما رواج یافته‌اند، بحث درباره کمیت، معنا، کیفیت، ابعاد، کارکردها و پیامدهای این پژوهش‌ها در میان بوده و در کل، این پژوهش‌ها روندی توسعه‌ای و تکاملی داشته‌اند این گفتمان که با هدف ایجاد ارتباط میان پژوهش‌ها و جامعه و حل تنش‌ها و ناسازگاری‌های بین پژوهش‌ها و جامعه ایران شکل گرفته، در روند تولید علمی خود، از چند عامل تأثیر پذیرفته است. نخستین عامل این است که توسعه پژوهش‌ها در ایران، در کنار گسترش کمّی و کیفی علوم انسانی و علوم اجتماعی (از نظر تعداد دانشجویان، تنوع رشته‌ها، گسترش مراکز آموزشی پژوهشی و از نظر مقاطع تحصیلی به خصوص در کارشناسی ارشد و دکترا)، در حال گسترش است؛ به نحوی که می‌توان گفت اکنون به نقطه اوج توسعه کمّی و کیفی پژوهش در کشور رسیده‌ایم. دومین عامل مهم، این است که پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی هم از نظر معرفت‌شناسی و هم از نظر سیاسی، در دهه‌های اخیر با چالش‌هایی مواجه شده‌اند که این چالش‌ها طرح پرسش‌هایی جدی در برابر پژوهش‌های اجتماعی و فرهنگی را در بر داشته و در نتیجه آن، گفتمان پژوهش از رونق و گستردگی بیشتری برخوردار شده است. از حیث معرفت‌شناسی نیز گفتمان پژوهش معطوف به طرح پرسش‌هایی درباره نزاع بر سر رویکردهای پوزیتویستی، در مقابل رویکردهای غیر پوزیتویستی است. در این منازعه، به طور مشخص گسترش بخش‌های کیفی باعث رواج انتقاداتی نسبت به روش‌های کمّی شده است. تسلط روش‌های کمّی در پژوهش‌های اجتماعی و فرهنگی جامعه ایران و گسترش بحث‌های معرفت‌شناسی پست مدرن در مقابل آنها، در کنار بحث‌هایی که گفتمان انقلاب اسلامی را در مقابل پژوهش‌های اجتماعی و فرهنگی قرار می‌داد، بنیان‌های این پژوهش‌ها را با چالش روبرو کرده است. در این میان، از نظر عملی، دو چالش مهم وجود دارد که یکی از آنها، بحث فایده‌مندی این پژوهش‌هاست؛ اینکه تا چه حد پژوهش‌های فرهنگی اجتماعی توانایی حل مسائل امروز ایران را دارند و جامعه ایران در چه زمینه‌هایی می‌تواند از نتایج این پژوهش‌ها به طور عینی برخوردار شود. دومین چالش نیز نقد ایدئولوژیک این پژوهش‌هاست که از ابعاد گسترده‌ای برخوردار است. در این میان، بیشتر نقد پژوهش‌های اجتماعی و فرهنگی از دید گفتمان رسمی حکومت مطرح است که عموماً این پژوهش‌ها را دارای سوگیری غربی یا مدرنیستی می‌دانند و معتقدند که به همین دلیل، آنها با بنیان‌های فلسفی و سیاسی انقلاب اسلامی که گفتمان رسمی اسلام‌گرایانه دارد، سازگاری یا انطباق کامل ندارد. بر همین اساس، می‌توان بحث بومی‌گرایی را نیز در راستای همین انتقادات ایدئولوژیک دانست.
در این رابطه، بین دو موضوع متفاوت باید تفاوت قائل شد؛ یکی پژوهش‌ها و تحقیقاتی که در دانشگاه‌ها، سازمان‌ها و مراکز عالی پژوهشی انجام می‌شوند و دیگری، بحث گفتمان پژوهش که عبارت است از شیوه‌ای که پژوهشگران، سازمان‌ها و دولت‌ برای صحبت درباره این پژوهش‌ها به کار می‌گیرند. گفتمان پژوهش در ایران تا حدود زیادی دستاوردهایی داشته است؛ از جمله اینکه بخشی از چالش‌های موجود در گفتمان فرهنگی اجتماعی را توضیح داده و تلاش دارد آنها را بومی کند. اما این گفتمان از کاستی‌هایی نیز رنج می‌برد که یکی از آنها، تأثیر بیش از حد شیوه بیان رسانه‌ای و مطبوعاتی تحمیل شده بر آن است. این مسأله به عنوان استیلای گفتمان رسانه‌ای در گفتمان پژوهش در ایران و سیاسی شدن بیش از حد آن، قابل طرح است. اگر چه گفتمان پژوهشی موجود کمابیش به نقدهای روش‌شناختی در تحقیقات نیز می‌پردازد اما این نوع بحث‌ها همچنان بیشتر جایگاهی حاشیه‌ای در گفتمان پژوهشی ایران دارند. به بیان دیگر، در گفتمان پژوهشی جامعه ایران، از زبان حکومت یا مخالفان حکومت صحبت شده و به شکل‌های متفاوتی، خواسته‌ها، ارزش‌ها و نگرش‌های آنها انعکاس پیدا می‌کند که در واقع، با این روند، نه تنها گام‌های موثری در جهت اصلاح روش‌ها و راه‌های تحقیق یا توسعه چارچوب‌های نظری و مفهومی در حوزه پژوهش برداشته نخواهد شد؛ بلکه فاصله بین پژوهش و آکادمی‌ها نیز بیشتر می‌شوند. بدین ترتیب، در چنین شرایطی، بسیاری از پژوهشگران و افراد دانشگاهی از ورود به بحث درباره پژوهش اجتناب می‌کنند؛ زیرا این موضوع به جریانی سیاسی تبدیل شده و به دلیل غلبه روحیه محافظه‌کارانه در دانشگاه‌ها یا به دلیل عدم تمایل استادان و پژوهشگران برای پرداخت هزینه سیاسی و یا به دلیل عدم اعتماد پژوهشگران به گفتمان سیاسی جامعه، عموماً بسیاری از کسانی که باید وارد این گفتمان می‌شدند، به ناچار از ورود به این عرصه صرف‌نظر کرده‌اند.
به عقیده من، برای اصلاح گفتمان پژوهش در ایران، باید به بازاندیشی انتقادی این گفتمان پرداخت و راه‌هایی را برای کاهش مواضع ایدئولوژیک و سیاسی آن پیدا کرد. از جمله این راه‌ها، می‌تواند بررسی نقدهای روش‌شناسانه و بحث‌های نظری مطرح در محیط‌های آکادمیک درباره این پژوهش‌ها، در همایش‌ها و کنفرانس‌های مرتبط با این موضوع باشد. این در حالی است که در حال حاضر، بیشتر همایش‌ها صرفاً به موضوع پژوهش می‌پردازند و کمتر از گفتمان پژوهش، یعنی همان گفتمانی که ما از طریق آن به بحث درباره پژوهش می‌پردازیم، وارد می‌شوند. شاید یکی از ضرورت‌های امروز گفتمان پژوهش و توسعه آن در آینده، انجام تحقیقات نظام‌مند در این زمینه باشد. در حال حاضر، ما از یک طرف، حجم زیادی از پژوهش‌ها را در اختیار داریم و از طرف دیگر، با انبوهی از گفتارها درباره این پژوهش‌ها مواجهیم. نباید فراموش کرد که زمانی این دو مجموعه منابع و متون می‌توانند زمینه پژوهش را فراهم کنند که یک نگاه انتقادی بر روند حرکت زبان این منابع و متون نظارت کند و آنها را مورد ارزیابی و سنجش قرار دهد. از سوی دیگر، من تأکید دارم که بحث‌ها درباره گفتمان پژوهش در ایران نیز با رکود روبرو شده است و این بدان دلیل است که کتاب‌های پژوهشی موجود در جامعه ما، یا متون ترجمه‌ای هستند که خاستگاه یا سرچشمه جهانی و فراملی دارند و یا اینکه این منابع بیشتر راهنمای انجام تحقیق هستند تا راهنمای گفت‌وگو درباره پژوهش. بنابراین، بیش از آن‌که زبان یا شیوه اندیشیدن و گفت‌وگو را بیاموزند، به زبان و شیوه انجام تحقیقات اشاره می‌کنند. چنین است که در نظام پژوهشی ما، جایی برای گفتمان پژوهش نیست و به نظر می‌رسد برای توسعه این گفتمان، باید آن را از محیط‌های غیر آکادمیک به دانشگاه‌ها هدایت کنیم.
نعمت‌الله فاضلی


توسط قائم مقام وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشكی در استان، دستاوردهای علوم پزشكی و خدمات بهداشتی درمانی خراسان رضوی طی یكسال اخیر تشریح شد.
به گزارش روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، محمود شبستری با اشاره به هدف گذاری دانشگاه علوم پزشكی مشهد جهت معرفی به عنوان دانشگاه برتر جهان اسلام در افق 1404 اظهار داشت: از هفته دولت سال گذشته تا هفته دولت امسال با تاسی به فرمایش مقام معظم رهبری در رابطه با جهاد علمی، موفقیت های این دانشگاه با تاكید بر تولید علم چشمگیر بوده است.
وی افزود: ارایه خدمات بهداشتی – درمانی در اقصی نقاط استان با هدف برقراری عدالت در سلامت، ارتقا و بهبود شاخص های بهداشتی درمانی و تربیت نیروی انسانی متخصص و فوق تخصص برای تامین نیاز استان و كشور به صورت جدی دنبال شده است.
رییس دانشگاه علوم پزشكی مشهد ادامه داد: تولید داروی ضد سالك با استفاده از فناوری نانو، تولید و خالص سازی ماده موثره زعفران به نام كروسین برای اولین بار در كشور، تالیف بیش از 21 كتاب علمی تحقیقاتی توسط اساتید، كسب مقام سوم در بین دانشگاه های علوم پزشكی كشور در نشریات پژوهشی، كسب هفت رتبه اول در جشنواره رازی در علوم پایه و بالینی، ایجاد هشت مركز تحقیقاتی جدید و همچنین ایجاد آزمایشگاه مركزی شمال شرق كشور توسط دانشگاه علوم پزشكی مشهد از جمله دست آوردهای یكسال گذشته بوده است.
وی خاطرنشان كرد: در حوزه عمرانی، ساخت و راه اندازی 34 خانه بهداشت، بهره برداری از 14 پایگاه و 16 مركز بهداشتی درمانی، راه اندازی آزمایشگاه ژنتیك در بیمارستان قائم، آغاز ساخت هفت بیمارستان در مشهد و یك بیمارستان در هریك از شبكه های تابعه صالح آباد، باخرز، تربت جام، مه‌ولات، رشتخوار، خلیل آباد، كلات و فریمان، ایجاد 154 تخت ویژه در بیمارستانهای مشهد و شهرستان ها، راه اندازی و توسعه 15 بخش بیمارستانی و ایجاد 414 تخت بیمارستانی عمومی از جمله اقدامات انجام شده در خراسان رضوی بوده است.
شبستری گفت: اختصاص 220 ردیف هیات علمی جدید، ارتقا و تبدیل دانشكده پرستاری تربت حیدریه و نیشابور به دانشگاه علوم پزشكی، اخذ موافقت راه اندازی دانشكده پرستاری در شهرستان های تربت جام و كاشمر، راه اندازی رشته كارشناسی ارشد بهداشت محیط، راه اندازی اولین دوره دكتری انفورماتیك پزشكی و ایجاد رشته داروسازی صنعتی از جمله دستاوردهای یك ساله گذشته در حوزه آموزشی در استان بوده است.
گفتنی است كسب رتبه برتر دانشگاه در پانزدهمین جشنواره قرآنی دانشجویان دانشگاههای علوم پزشكی كشور در رشته تفسیر، كسب رتبه اول استدلال بالینی در دومین المپیاد علمی كشور و رتبه دوم تیم المپیاد علمی دانشگاه در كنگره پژوهش های سالانه كشور از جمله موفقیت های دانشگاه علوم پزشكی مشهد می باشد./

منبع : اکسیر پارک علم و فناوری خراسان به نقل از روابط عمومی استانداری


مسوول امور مخترعان سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری خراسان رضوی از حضور حداقل 10 قشر بسیج در نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری خراسان رضوی خبر داد.
به گزارش روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، علی اسدی زرمهری اظهار داشت: امسال شاهد حضور فعال قشرهای مختلف بسیج از جمله بسیج اساتید، دانشجویی، مهندسی، پزشكی، دانش آموزی، جامعه زنان، هنرمندان، طلاب و خانه نخبگان بسیج در نمایشگاه پژوهش و فناوری خراسان رضوی هستیم.
وی افزود: هر یک از گروه های ذکر شده با بیش از پنج اختراع توانمندی های خود را در نمایشگاه امسال به نمایش گذاشته اند.
اسدی همچنین از حضور 110 مخترع سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری خراسان رضوی در غرفه این سازمان خبر داد.
مسوول امور مخترعان سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری خراسان رضوی تصریح كرد: در این غرفه اختراعاتی نیمه صنعتی، تجاری سازی شده و یا در مرحله نمونه سازی مورد حمایت این سازمان به نمایش گذاشته شده است.
اسدی خاطرنشان كرد: افراد شركت كننده در غرفه امور مخترعان سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری خراسان رضوی مخترعانی هستند كه در نمایشگاه های داخلی و یا خارج از کشور موفق به کسب مدال شده اند.
وی اعلام كرد: طی روز پایانی نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری خراسان رضوی بیش از 10 طرح پژوهشی شاخص توسط این غرفه مورد تجلیل قرار گرفت.
مسوول امور مخترعان سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری خراسان رضوی در خصوص معیارهای انتخاب طرح برتر پژوهشی اظهار داشت: نوآوری، صرفه اقتصادی، مورد نیاز بودن طرح پژوهشی برای جامعه و كشور از جمله شاخصه‌هایی است كه كمیته ارزیابی طرح های پژوهشی در انتخاب طرح برتر در نظر گرفته است.
اسدی گفت: فضایی به مساحت 800 مترمربع پذیرای مخترعان فعال این سازمان در نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری امسال است.
وی گفت: همزمان با برگزاری نمایشگاه هفته پژوهش فناوری خراسان رضوی و به منظور بهره مندی مخترعان از مسایل و موضوعات مختلف پژوهشی، كارگاه های آموزشی به صورت رایگان برگزار شد.
مسوول امور مخترعان سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری خراسان رضوی همچنین از چاپ كتاب دستور العمل های ثبت اختراعات، قوانین اختراعات و بانك های حامی مخترعان به منظور خدمات دهی به پژوهشگران استانی در نمایشگاه سال جاری خبر داد.
اسدی در خصوص تسهیلات بانك های حامی مخترعان، اظهار داشت: یك طرح پژوهشی پس از ارزیابی توسط كارشناسان كمیته ارزیابی و تایید این سازمان، می تواند از بانك ها و موسساتی طرف قرارداد این سازمان تسهیلات دریافت نماید./


بیان مسأله: به‌رغم گذشت قریب به نیم قرن از تأسیس موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران و آغاز پژوهش‌های مدون اجتماعی، متأسفانه پژوهش اجتماعی در ایران، جایگاه طبیعی و ضروری خود را باز نیافته است و پیامدهای این امر بسیارند: سرگشتگی مدیران اجرایی، هدر رفتن منابع مالی، از دست دادن زمان و فرصت‌ها، سلیقه­ای شدن تصمیمات مهم اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی و .... 

در حوزه آکادمی و علمی نیز همین روند دیده می­شود، تحقیقات با هزینه‌های گزاف تحقق می‌پذیرند، لیک علمی به بار نمی‌آورند، کمکی به ارتقاء دانش نمی‌کنند، در نتیجه ارتقاء و انباشت دانش صورت نمی‌گیرد، غنای نظری نیز حاصل نمی‌شود. با آنچه آمد، ضرورت بازبینی وضعیت و تحمیل آن جهت رفع تنگناها احساس می‌شود.
در یک دید کلی می‌توان، چالش‌های پژوهش اجتماعی در ایران را در سه سطح مورد بررسی قرار داد (سطوح وضعیت):
الف: سطح تولید. منظور سطح درونی و داخلی در بین اصحاب علوم­اجتماعی و تولیدکنندگان دانش است.
تنگناهای موجود در این سطح بسیارند، نظیر:
گرایش افراطی به کمیت موجبات محور اندیشه و در نتیجه سرگردانی پژوهش را فراهم می‌آورد. به نظر ما، هر پژوهش اجتماعی می‌بایست، هم نظریه‌محور[2] و هم نظریه‌راهبر[3] باشد. انباشت داده‌های کمی بدون هیچ اندیشه، گزاره یا فرضیه علمی، متأسفانه به اتلاف، زمان، هزینه و انرژی مولدان پژوهش می‌انجامد. سورکین، این وضعیت را که با سقوط دانش اجتماعی سروکار دارد، با مفاهیم کمیت‌شیدانی[4]، کمیت‌زدگی و هم آزمون‌زدگی[5] عنوان می‌کند.
پرسشنامه محوری؛ هرچند پرسشنامه یکی از ابزار تحقیق است، لیک افراط در کاربرد آن، بدون توجه به دیگر تحقیقات و در عین کاربرد خام آن، بدون توجه به شرایط اساسی ده‌گانه، منجر به تولید داده‌های خام و بیشتر مخلوط می‌شود.
زمان‌گذاری و تأخیر؛ پژوهش‌های زمان‌بر و طولانی در حوزه‌های اجرایی به‌کار نمی‌آیند. هیچ مدیری نمی‌تواند سال‌ها وقت بگذارد و صرفاً منتظر انجام یک پژوهش برای اتخاذ تصمیم باشد. لذا، ‌کاربرد روش‌های کیفی با زمان‌بندی معقول برای ورود به برنامه‌ریزی اجتماعی امری اجتناب ناپذیر است.
فرایند بومی بودن؛ هر ابزار پژوهشی باید با توجه به میدان بازسازی شود، از این رو می‌توان گفت کاربرد هر ابزار نیازمند خلاقیت و ابداع است. چنان‌چه ابزار فرایند بومی شدن و انطباق با طبیعت را نیابد، نتایج درست حاصل نخواهد شد. امروزه، در حوزه طبیعت‌گرایی[6] و تحقیقات طبیعت‌گرا[7]، میدان را جزئی اساسی در سازمان پژوهش به حساب می‌آورند.
فقدان همکاری درونی؛ تحقیقات امروز کمی- کیفی یا کیفی- کمی، در همه حال بین رشته‌ای[8] و چند رشته‌ای[9] هستند و ضرورت دارد با همکاری چند محقق، با اندیشه‌ها، رشته‌ها و چشم‌اندازهای مختلف پدیده مورد نظر سنجیده شود ولی هنوز این سیاق در ایران نهادینه نشده است.
ب: سطح مصرف: مصرف داده‌های پژوهش اجتماعی و تنگناهای آن. در این حوزه نیز مسائل بسیارند، نظیر:
ایده‌های پیشین و نفی نیاز؛ مسئولان، مدیران و کارگزاران اجرایی خود با پدیده مورد نظر زندگی می‌کنند، لذا، اندیشه‌های بسیاری در مورد آن دارند و همان را در عمل پیاده می‌کنند، یا دست کم گرایش دارند به همان اندیشه‌ها جامه عمل بپوشانند. غافل از آن‌که، جامعه امروز پیچیدگی‌های بسیار دارد. عناصر اجتماعی در پیوند متقابل بوده و به‌هم پیوستگی بافتی آن از اهمیت زیادی برخوردار است.
نهادینه بودن؛ سنت پژوهش اجتماعی در حوزه‌ها را اجرایی وجود ندارد، یا بسیار ضعیف است. لذا در این برهه گذار، تولید چنین ضرورتی، کاری بس دشوار است.
تعجیل؛ کارگزاران زمان کمی دارند، لذا، نمی‌خواهند یا در مواردی نمی‌توانند مدت‌ها (چندین سال) دست روی دست گذارند و منتظر پایان یک تحقیق شوند.
فقدان اعتقاد؛ متأسفانه، در تجمع عوامل بالا، ملاحظه می‌شود که اساساً اعتقاد به تحقیق علمی برای تصمیم‌گیری وجود ندارد. این بدان ماند که بیمار نزد پزشک رود، لیک هیچ اعتقادی بدان نداشته باشد. محققان به نوعی پزشکان جامعه به شمار می‌آیند، در صورت فقدان اعتقاد، یا کاری به آنها واگذار نمی‌شود، یا آن‌که حاصل کار در ویترین‌های نمایشی باقی می‌ماند.
ج. سطح توزیع؛ توزیع داده‌های پژوهشی خود از اهمیت اساسی برخوردار است. شبکه‌ای شدن پژوهش یک نیاز اساسی است که از آن، زنجیره پژوهش به‌دست می­آید. لذا، غربت پژوهش‌ها، جدا ماندن آنها و ضبط‌شان در ویترین‌ها، تنگناهای سیاسی پژوهش اجتماعی را تشدید می‌کند.
چشم­اندازها: به نظر ما، آینده در اختیار پژوهش‌های­اجتماعی است، هزاره سوم جز با داشن بنا نمی‌شود. دلایل بسیاری هم این مدعا را تأیید می‌کند، نظیر:
پیدایی روابط روش‌های کیفی- کمی؛ دانش جدید با تکوین قریب به بیست روش جدید قرین است، از تاکسونومی، دلفای، گروه‌های محوری، تحلیل شبکه، تحلیل ژانر، تحلیل گفتمان تا روش‌های کیو، منطق فازی، نظریه زمینه‌ای و ...
بسط آگاهی‌ها در جامعه علمی؛ همگان می‌پذیرند تحقیقات کیفی نه در جهان که به طریق اولی در ایران، پاسخ نداده و نمی‌دهد.
بسط آگاهی‌ها در حوزه‌های اجرایی؛ مدیران جامعه روز به روز بیشتر می‌پذیرند که جز با پژوهش، تصمیمم علمی حاصل نمی‌شود. تجربه اندوخته مدیران نیز همین نتیجه را تأیید می‌کند. هزاران تصمیم آنی، ارتجالی و سلیقه‌ای، راه به جایی جز اتلاف منابع و هدر دادن زمان نبرده است.
[1] استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران
[2] - theory- foc
[3] - theory- directed
[4] -Quantophreny
[5] - testo- mania
[6] -naturalism
[7] - naturalistic research
[8] - Interdisciplinary
[9] - Transdisciplinary
باقر ساروخانی


وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: اعتبارات مطلوبی به پژوهشگاه وزارتخانه اختصاص داده شده و براساس این اعتبارات اقدامات مؤثری به پشتوانه پژوهش انجام می شود.

دکتر سید محمد حسینی در گفتگو با خبرنگار موج با بیان این مطلب اظهار داشت: پژوهشگاه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعال بوده و تعداد گروه ها و پژوهشکده ها افزایش پیدا کرده است.
وی افزود: تمام فعالیت ها باید مبتنی بر کار تحقیقاتی انجام شود و از کارهای سطحی و بی تأثیراجتناب گردد.
وزیرفرهنگ و ارشاد اسلامی خاطرنشان کرد: معتقدم باید به واسطه پژوهش کارهای جدی و عمیقی صورت بگیرد تا این فعالیت ها ماندگار شود.
وی خاطرنشان کرد: در سفرهای استانی برای انجام هر کاری مدت ها مطالعه، بحث و همفکری می شود تا تصمیمی صورت گیرد.
دکترحسینی ادامه داد: در سفر اخیر به استان مرکزی قرار شد بنیادی به نام بنیاد بین المللی امام خمینی(ره) راه اندازی شود. راه اندازی این بنیاد و برگزاری جشنواره فرهنگی، هنری امام(خمینی ره) به پشتوانه فکری و ماه ها تحقیق و پژوهش بوده است.
وی ادامه داد: اکثر نیروهای حاضر در وزارتخانه غالبا از نیروهای دانشگاهی هستند و وزارتخانه به این مسأله توجه دارند و در استان ها هم این امر تأکید فراوان شده است.


رییس كمیته برگزاری نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری خراسان رضوی از برگزاری 12 نشست علمی تخصصی همزمان با نمایشگاه پژوهش و فناوری خراسان رضوی خبر داد.
به گزارش روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، ابوالفضل بشرویی شرق مكان برگزاری این نشست های علمی را سالن همایش نمایشگاه بین المللی مشهد بیان كرد و افزود: این سمینارها از تاریخ 29 آذرماه تا اول دی ماه سال جاری ادامه می یابد.
وی افزود: سمینار "پژوهش كلید توسعه علم و فناوری" به همت پژوهشكده علوم و صنایع غذایی خراسان رضوی و "سمینار مبانی و حقوق مالكیت فكری" به همت پارك علم و فناوری خراسان و سمینار "چالش ها و موانع كنونی توسعه دولت الكترونیك و تجارت الكترونیك در ایران" از سوی نظام صنفی رایانه ای استان در روز 29 آذرماه برگزار خواهد شد.
مدیركل آموزش و پژوهش استانداری خراسان رضوی ادامه داد: سمینارهای "خلاقیت در محیط کار" توسط سازمان فنی و حرفه ای استان، "طرح یافته‌های پژوهشی در رابطه با راه های افزایش خلاقیت" توسط مجتمع آموزش عالی پیامبر اعظم (ع) و "نقش مراكز رشد فناوری در ایجاد اشتغال دانش آموختگان دانشگاهی" توسط اداره کل کارو امور اجتماعی خراسان رضوی 30 آذرماه برگزار می شود.
وی ادامه داد: سمینار "معرفی دستاوردهای حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه علوم پزشكی مشهد" توسط این دانشگاه و سمینار «نقش آموزش و پژوهش در توسعه صنعت گردشگری» توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان خراسان رضوی از دیگر همایش های تخصصی است که اول دی ماه در سالن همایش‌های نمایشگاه بین المللی مشهد برگزار می شود.
بشرویی برگزاری میزگردهای "مشهد- معماری و توسعه زائر محور" توسط موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری و "تجاری سازی ایده های فناورانه" توسط جهاد دانشگاهی مشهد در 29 آذرماه و میزگرد "بهینه سازی مصرف انرژی در بخش صنعت و معدن با رویكرد ایجاد مولدهای مقیاس كوچك و نیروگاه های پراكنده و CHP ها" توسط سازمان صنایع و معادن خراسان رضوی در 30 آذر را از دیگر برنامه های تخصصی این نمایشگاه عنوان كرد.
وی برگزاری کارگاه آموزشی "بازاریابی فناوری" توسط پارک علم و فناوری خراسان در 30 آذرماه را از دیگر برنامه های جانبی نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری خراسان رضوی عنوان کرد.
رییس كمیته برگزاری نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری خراسان رضوی اعلام کرد: تقویت درگاه الکترونیک ستاد هفته گرامیداشت پژوهش و فناوری خراسان رضوی، مستندسازی كامل فعالیت های انجام شده در برگزاری نمایشگاه به صورت صوتی، تصویری و مكتوب و نظرسنجی از غرفه داران و بازدیدكنندگان، از دیگر برنامه های جانبی نمایشگاه امسال خواهد بود.
بشرویی برگزاری جشنواره و نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری خراسان رضوی را در تبیین جایگاه ممتاز پژوهشگران و اهمیت پژوهش در میان اقشار مختلف جامعه بسیار موثر دانست و گفت: گسترش روحیه تحقیق و فعالیت های علمی و فناوری در میان نوجوانان و جوانان، آشنایی دانش آموزان و دانشجویان برتر با مراكز و واحدهای پژوهشی و فرهنگ سازی و عمومی سازی پژوهش در جامعه از جمله اهداف اصلی برگزاری این �%8


مرکز تخصصی خدمات وب و مهندسی سئو پارک علم و فناوری مقدم شما را در

سایت نمایشگاه هفته پژوهش گرامی می دارد.

مرکز تخصصی خدمات وب پارک علم و فناوری

اکسیر رایانه صبا : فروش شما را بالا می بریم. 


جانشین ستاد برگزاری گرامیداشت هفته پژوهش و فناوری در خراسان رضوی گفت: عمومی سازی پژوهش رویكرد اصلی نمایشگاه امسال در خراسان رضوی می باشد.
به گزارش روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، رضا عبدالملكی طی نشست خبری در جمع خبرنگاران اظهار داشت: طی 10 سال گذشته حدود سه هزار طرح پژوهشی در استان خراسان رضوی به انجام رسیده است كه از این تعداد 868 طرح در حوزه آموزش عالی، 72 طرح در حوزه انرژی، 163 طرح در حوزه آموزش و پرورش، 352 طرح در حوزه صنایع و معادن، 392 طرح در حوزه علوم پزشكی و هزار و 109 طرح در حوزه كشاورزی دامپروری و صنایع غذایی بوده است.
وی با اشاره به برنامه ریزی برای انجام هزار و 113 طرح پژوهشی بر اساس اولویت های پژوهشی استان افزود: از این تعداد 427 طرح فرابخشی و 686 تخصصی است كه امیدواریم در قالب یك برنامه پنج ساله این طرح ها را مدیریت و اجرا نماییم.
معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی استانداری خراسان رضوی با اشاره به برنامه های هفته پژوهش سال جاری گفت: نمایشگاه هفته گرامیداشت پژوهش و فناوری امسال با محتوای غنی تر نسبت به سال های گذشته و با حضور بخش دولتی و خصوصی در قالب 700 غرفه در فضای 10 هزار متر مربع برگزار می شود.
عبدالملكی با بیان اینكه نمایشگاه هفته گرامیداشت پژوهش و فناوری خراسان رضوی در سال گذشته مقام اول را در سطح كشور كسب نموده، تصریح كرد: امسال به علت همزمانی ایام برگزاری نمایشگاه با ایام عزاداری محرم و شهادت اباعبدا... حسین(ع)، فضای ویژه ای جهت بررسی پژوهش‌های مربوط به واقعه كربلا و قیام امام حسین(ع) در نظر گرفته شده است.
دبیر ستاد برگزاری گرامیداشت هفته پژوهش و فناوری در خراسان رضوی همت مضاعف و كار مضاعف را رویكرد اصلی نمایشگاه امسال بیان نمود و تاكید كرد: اصلاح الگوی مصرف رویكرد دوم پژوهشی در برگزاری این نمایشگاه می باشد.
وی یكی دیگر از رویكردهای اصلی نمایشگاه امسال را خدمت رسانی به روستا ذكر كرد و ادامه داد: امسال به كسانی كه در حوزه روستا طرح و ایده مناسب داشته باشد جوایز ویژه و ارزنده ای اهدا می شود.
جانشین ستاد برگزاری گرامیداشت هفته پژوهش و فناوری در خراسان رضوی برگزاری مسابقات پوسترهای پژوهشی، نمایشگاه فن بازار، نمایشگاه كتاب با رویكرد پژوهش و مسابقات علمی رباتیك در سطح گسترده را از جمله برنامه های هفته پژوهش امسال عنوان كرد.
عبدالملكی تصریح كرد: در نمایشگاه امسال از برگزیدگان در قالب پژوهشگر برتر، مركز پژوهنده برتر، پژوهشگران برتر بخش خصوصی، طلاب و دانشجویان برتر، دانشجویان فن آور برتر، دانش آموز، معلم و پیشكسوت پژوهشگر برتر تقدیر به عمل می آید.
معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی استانداری خراسان رضوی عنوان كرد: امسال در نمایشگاه هفته پژوهش برای اولین بار به نفرات اول تا سوم هر مقطع مدال پژوهشگر برتر اعطا می شود.
وی با اشاره به 35 هزار میلیارد ریال بودجه پژوهش كشور در سال جاری تاكید كرد: از این رقم 10.1 درصد در قالب بودجه دستگاه های خصوصی و دولتی به استان خراسان رضوی اختصاص دارد.
رضا عبدالملكی با تقدیر از پژوهش های انجام شده در حوزه های صنعت و پزشكی توسط بخش خصوصی ادامه داد: پژوهش های كاربردی استان توسط چهار نظام ارزیابی دانشگاهی، صنعت، كمیسیون تحول اداری و كارگروه های تخصصی پژوهش مورد ارزیابی قرار می گیرد.
وی همچنین از برگزاری اولین كنفرانس تخصصی مدیران آموزش و پژوهش خراسان رضوی طی دی ماه امسال در استان خبر داد و گفت: هدف از برگزاری این كنفرانس ایجاد ارتباط میان حوزه آموزش و كاربردی كردن پژوهش های انجام شده در این زمینه در استان است.
جانشین ستاد برگزاری گرامیداشت هفته پژوهش و فناوری در خراسان رضوی در بخش دیگری ازسخنانش دانش محوری را از اصلی ترین ویژگی های خراسان رضوی در طول تاریخ ذكر كرد و بیان داشت: مسوولان استان در طول فعالیت دولت نهم و دهم نگاه ویژه ای به ارتقای كمی و كیفی دانشگاه ها و پژوهشكده های استان داشته اند كه افزایش دو برابری تعداد دانشجو نشان از به ثمر نشست این تلاش ها دارد.
وی با اشاره به وجود 246 هزار 959 دانشجو در سطح استان خراسان رضوی گفت: این دانشجویان در 156 واحد دانشگاهی مشغول به تحصیل می باشند.
عبدالملكی تصریح كرد: تعداد دانشجوی كارشناسی ارشد در استان از حدود سه هزار نفر در سال 83 به 11 هزار و 446 نفر در سال 88 و تعداد دانشجوی دكتری از 458 نفر به دو هزار و 177 نفر افزایش یافته است.
معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی استانداری خراسان رضوی با اشاره به گسترش مراكز آموزش عالی در مناطق كمتر توسعه یافته استان طی پنج سال گذشته خاطر نشان كرد: هم اكنون در دورترین مناطق استان نیز مراكز آموزش عالی به خدمت رسانی به جوانان جویای تحصیل استان می پردازند.
وی همچنین تمركز زدایی دانشجویان از مشهد به دیگر شهرهای استان را از دیگر اهداف محقق شده سند آموزشی استان بر شمرد و ادامه داد: در سال 84 حدود 85 درصد دانشجویان استان در مشهد مشغول به تحصیل بودند كه این رقم در سال گذشته به حدود 53 درصد كاهش یافته است.
عبدالملكی همچنین با تاكید بر ارتقای كیفی آموزش عالی در خراسان رضوی بر اساس معیارها و رده بندی جهانی ادامه داد: فضای علمی و دانشگاهی در خراسان رضوی هم اكنون یك فضای پرتلالو و شاداب و آكنده از علم و دانش است.
شایان ذكر است نمایشگاه گرامیداشت هفته پژوهش و فناوری در خراسان رضوی از 28 آذر ماه تا یكم دیماه امسال در محل نمایشگاه بین المللی مشهد برگزار می شود و هر روز از ساعت 9:30 الی 13 و 17 الی 20:30 میزبان پژوهشگران، اعضای هیات علمی دانشگاه ها، دانش آموزان و دیگر علاقمندان حوزه پژوهش است.

منبع : اکسیر پارک علم و فناوری خراسان به نقل از روابط عمومی استانداری


نویسنده:دکتر حسین خنیفر

آغازگاه پژوهش

«یک فاصله صد هزار مایلی هم با قدم اول آغاز می شود» «پرمودبترا» (1)

مقدمه

جست وجوگری، جزء ذات شگفت انگیز انسان هاست که ریشه درکنجکاوی (2) و نهاد ناآرام انسان دارد. این حالت، گاهی در جست و جوی درون اتفاق می افتد که از نظر روان شناسان - در این زمینه - بسیار زیباست که می گویند: جست و جوگران درون خویش، جهان را کشف خواهند کرد (مک الری (3) و دوشر (4) ، 2001، ص 373) و در مبانی دینی ما نیز این مسئله به صورت «معرفت النفس» مطرح است و گاهی در جست و جوی پیرامون است، خواه با دانش خاص یا در راستای رشته ای خاص باشد و گاهی نیز با کاوش در بعد فیزیکی و عناصر جهان، صورت می گیرد. به هر صورت، همه این تبحرها، تأمل ها، تلاش ها، حیرت ها، سئوال ها، پیش فرض ها، فرضیه ها و راه حل جویی ها و حلقه ارتباط جستن ها، ناشی از این حس شگفت، یعنی «روح جست و جوگر» در انسان است.
در شماره قبل، کلیاتی درباره تحقق بیان شد و از این شماره، می خواهیم با سه سؤال اساسی، بحث پژوهش را پی بگیریم.
1. آغازگاه پژوهش کجاست؟
2. تمهیدات لازم برای پژوهش چه می باشد؟
3. الفبای پژوهشگری چیست؟

آغازگاه پژوهش

به گمان بسیاری از ارباب تحقیق، آغاز تحقیق، گاهی یک سئوال (5)، مسئله (6)، مشکل، معضل، بیماری، رابطه بین چند متغیر (7)، سفارش یک مؤسسه، فراخوان خاص و حتی گاهی یک الهام یا شهود (8) می تواند باشد و برای انجام تحقیق پیرامون آن در دنیای معاصر، نیاز به آشنایی با روش علمی (9) داریم.

تعریف علم

اسمیت (10)(1370)، علم را «بهترین معرفت نظام یافته می داند که بر حسب دقیق ترین و کامل ترین روش های تحقیقی به دست آمده است و در حال حاضر، در دسترس می باشد و هدف آن، رسیدن به حق و حقیقت است» (راداک، 1988).

تعریف روش علمی

طبق تعریف کرلینجر، «روش علمی، فرایندی نظام یافته، کنترل شده (11)، تجربی (12) و انتقادی (13) درباره پدیده های طبیعی است که روابط احتمالی بین آنها، به وسیله نظریه و فرضیه (14) هدایت می شود» (کرلینجر، 1377، ج 1).

ویژگی های تحقیق علمی

هر تحقیق علمی، دارای ویژگی هایی است که عبارتند از:
1. تحقیق علمی، یک امر نظام مند است.
در تحقیق علمی، باید اصول و قواعد لازم رعایت شود و استفاده از روش آزمایش و خطا، گرچه در بعضی موارد ممکن است مورد استفاده واقع شود؛ اما به ندرت، یک تحقیق علمی، نتیجه چنین اعمالی است. همچنین محقق نباید تنها به دنبال اطلاعات پراکنده و متفرقه باشد (هومن، 1368).
2. تحقیق یک امر عینی (15) است
یک تحقیق علمی، باید از عینیت لازم برخوردار باشد و به عبارت دیگر، نتایج یک تحقیق، نباید متأثر از رأی و نظر شخصی و اعمال سلیقه فرد باشد؛ بلکه باید افراد متفاوت، برداشت واحدی از آن داشته باشند.
3. قدر ت تعمیم پذیری تحقیق علمی
نتایج تحقیق را باید بتوان به موارد مشابه تعمیم داد؛ گرچه تعمیم پذیری، فقط در صورتی میسر است که اسلوب و روش تحقیق، به صورت جامع صورت گرفته باشد.
4. تکرارپذیری تحقیق علمی
یک تحقیق، در صورتی قابل پذیرش است که قابلیت تکرار داشته باشد؛ یعنی در مکان ها و زمان های دیگری بتوان همان تحقیق را انجام داد؛ تا از مقایسه موقعیت های اجرایی مشابه، یک قانون و قاعده به دست آید.
5. قابلیت مشاهده و استناد عینی
تحقیق علمی، باید نتیجه مشاهدات و استنادات عینی باشد؛ تا بتوان صحت و سقم نتایج بدست آمده را آزمایش کرد و به عبارت دیگر، یک محقق، تنها دارای یک سری اندوخته های ذهنی منحصر به خود نیست؛ اما در عین حال، می توان تحقیق علمی را در فضای علوم انسانی نیز با روش علمی و بدون اتکا بر تجربی بودن انجام داد.
6. قاعده افزایندگی
در میان صاحب نظران، این جمله، معروف است: «هر تحقیق، باید علم را یک قدم به جلو ببرد» (لاور، 1380). افزایشی بودن، به مفهوم انباشته کردن اطلاعت نیست؛ بلکه در هر تحقیق باید مطلب تازه ای کشف و به علم، اضافه شود.
7. دقت پژوهشی
در هر تحقیق، آن چه که باید بیش از همه مورد توجه قرار گیرد، دقت است. به همین خاطر، اگر اطلاعات به دست آمده در یک تحقیق از دقت لازم برخوردار نباشند، نتایج آن ارزش ندارد(نادری، نراقی، 1384).
8. شجاعت ارائه یافته ها
نتایج تحقیقات، همیشه مطابق میل و نظر محقق و یا دیگر دست اندرکاران نیست. محقق در چنین شرایطی، باید نتایج تحقیق را ارائه نموده، هیچ ترسی و وحشتی برای بیان نتایج، نداشته باشد.
9. شکیبایی و تأمل
از آن جا که هر فعالیت پژوهشی، هم دیربازده است و هم آثار آن مشهود نیست، ممکن است افراد کم تحمل و ناشکیبا، در مراحل مختلف تحقیق، گرفتار یأس و ناامیدی شده، از فعالیت های خود دست بردارند. به همین جهت، صبر و شکیبایی، از ضروریات این گونه فعالیت هاست.
10. تخصص گرایی
داشتن اطلاعات لازم در زمینه موضوع مورد تحقیق و همچنین اطلاع از اصول و روش های تحقیق، مانند شیوه جمع آوری اطلاعات، نمونه گیری، چگونگی تجزیه و تحلیل اطلاعات، گزارش نویسی و استفاده از منابع، برای محقق، ضروری است.
11. استفاده از تعاریف علمی (مفهومی و عملیاتی)
در تحقیق علمی، هر یک از متغیرهای به کار رفته در تحقیق، باید روشن و تعریف شده باشند؛ به نحوی که کار محقق، برای محققان دیگر، کاملا قابل فهم و در صورت لزوم، به وسیله آنها قابل تکرار باشد.

هدف های روش علمی

اهداف روش علمی را می توان به چهار دسته زیر تقسیم کرد:
1. کشف روابط موجود بین پدیده ها
بخش عمده ای از اهداف روش های علمی، کشف روابط میان پدیده های مختلف است؛ زیرا پدیده ها ممکن است همبستگی ظاهری با همدیگر داشته باشند؛ اما روابط علت و معلولی بین آنها وجود نداشته باشد. به دو مثال زیر، توجه کنید:
الف) آیا روستانشینان میهمان نوازتر از مردم شهرنشین هستند؟ شاید به ظاهر کسی این را به یک پدیده خاص ربط دهد؛ در حالی که ممکن است متغیرهای زیاد دیگری، در این رابطه وجود داشته باشد. در این مثال، محقق به دنبال این است که رابطه زندگی در روستا و میهمان نوازی را بداند.
ب) چه گروهی از افراد جامعه، نسبت به پرداخت مالیات تعلل می ورزند؟ شاید ظاهر این پدیده، در رابطه با نداری باشد؛ در حالی که در یک تحقیق علمی، ممکن است مشخص شود که این پدیده، در رابطه با عدم سیاست های تشویقی و تنبیهی مسئولین مربوط می باشد.
2. تبیین پدیده ها و روابط در روش علمی
هدف از جمع آوری اطلاعات گوناگون و تجزیه و تحلیل آنها، صرفاً تبیین روابط بین پدیده ها و در حد امکان، اثبات رابطه علت و معلولی موجود در بین آنهاست. در مثال ذکر شده، می توان میهمان نوازی روستاییان را به نوع زندگی آنها و از بین بردن یکنواختی در برخورد با هر تازه واردی و یا کسب خبر و اطلاعات جدید از تازه واردها مربوط دانست و یا این که می توان علت را به برخی ارتباطات اجتماعی که در محیط روستا برای یک روستایی، از لحاظ پذیرایی از میهمان وجود دارد، مرتبط دانست.
3. پیش بینی رویدادها
یک محقق، در پی این است تا با توجه به دو هدف ذکر شده، هدف دیگری را به دست آورد و آن، توان پیش بینی و رویدادها، در موقعیت های خاص است؛ مثلاً اگر میان نوع خاصی از ابرها و بارش باران، رابطه ای وجود داشته باشد، می توان پیش بینی کرد که در هنگام مشاهده چنین ابری، بارندگی روی می دهد.
4. کنترل اثرات رویدادها
سه هدف ذکر شده فوق، برای رسیدن به کنترل اثرات رویدادهاست. پیشرفت های فن آوری در جهان معاصر، حاصل همین توان کنترل پدیده هاست. پیشرفت های علوم فضایی، علوم پزشکی، علوم رفتاری و...، همه ناشی از توان کنترل بشر، در پدیده های موثر در این علوم است که با توجه به کشف، تبیین و پیش بینی پدیده ها، حاصل شده اند. نکته مهم آن است که کنترل پدیده ها در علوم انسانی، بسیار پیچیده تر و مشکل تر از علوم پایه می باشد.

مراحل روش علمی

روش علمی، «فرایند جست و جوی منظم، برای مشخص کردن یک موقعیت نامعین است». در مرحله آغازین (مرحله اول)، پژوهش گر با ملاحظه یک وضعیت غیر قابل انتظار که برای او مبهم و یا ناآ شنا جلوه می کند، برانگیخته می شود و یا به قول «دیویی»، با یک موقعیت نامعین، رو به رو می شود (بازرگان، 1379، ص 23).

تمهیدات

در این مرحله، وقتی با فرایند ورود به تحقیق آشنا شدیم، باید بدانیم که ایجاد و ساخت یک موضوع، بسیار مهم است. شاید یکی از حساس ترین و مهم ترین بخش های پژوهش، جست و جو و ارائه موضوعات خوب، قابل فهم، قابل تحقیق و قابل تبدیل به عناوین مناسب تحقیق باشد.

موضوع (16) چیست؟

به گمان برخی صاحب نظران، موضوع، «مجموعه واژگانی منتزع از مسئله یا سؤال اولیه تحقیق است» و دارای ویژگی های زیر است:
1. کلی است (وسیع).
2. زمینه است (ابعاد مختلفی را دربر دارد)؛ مثل دریا.
3. مقدمه ورود به بحث و جست و جو است. (موضوع، درگاه جست و جوست).
مثال: تأثیر تشویق بر موفقیت
از این رو، موضوع، بهتر است تبدیل به عنوان شود.

عنوان (17) چیست؟

عنوان، اخص از موضوع است و شامل «واژگانی است که محدوده پژوهش را مشخص می کند» و دارای ویژگی های زیر است:
1. جزئی است.
2. محوری است (مثل جویبار).
3. عامل ظهور متغیرها و کلمات کلیدی است. حال به عنوان نمونه، همان مثال قبل را تبدیل به عنوان می کنیم؛
در این صورت: «تأثیر تشویق (18) معنوی و مادی، بر میزان رشد علمی جوانان دانشجو» عنوان قرار داده می شود. همان گونه که می بینیم، موضوع، وقتی اخص می شود، تبدیل به عنوان می گردد و عنوان گویا، متغیرهای شاخص را در دل خویش، به همراه دارد. این پس زمینه، باعث می شود تا پرداختن به مراحل بعدی تحقیق، راحت تر شود؛ زیرا تبدیل موضوع به عنوان، نتایج زیر را به همراه دارد:
1 - شفافیت (19) موضوع هویدا می شود.
2 - محدوده موضوع، روشن تر می شود (چون در موضوع تأثیر تشویق بر رشد مطرح شده بود و این می تواند همه ابعاد سنی، شغلی، روحی، روانی، مادی، معنوی، و جنسیتی (زن و مرد) را در بر بگیرد و علاوه بر اینها وقتی آن را تبدیل به عنوان می کنیم، فواید دیگری نیز به همراه دارد:
2-1. دامنه آن را تعریف کرده ایم.
2-2. متغیرهای مادی و معنوی را در آن تفکیک کرده ایم.
3-2. بعد متغیر رشد علمی را نسبت به مقوله کلی رشد، برجسته کرده ایم.
2-4. خواننده عنوان، به راحتی در می یابد که ما در چه محدوده ای و با چه آزمودنی هایی سر و کار داریم.
3. پرداختن به آن، راحت تر صورت می گیرد.
4. جست و جوی اطلاعات، (20) مشخص تر می شود.
5. پیراهه روی، کاهش می یابد.
6- یافته های مرتبط تر گزیده می شوند.
7. تلاش محقق در رد یا تأیید فرضیه های تحقیق، آسان تر صورت می گیرد.

موضوع یابی

پس از تشخیص ضرورت تحقیق، اولین مسئله ای که برای محقق وجود دارد، انتخاب موضوع تحقیق است. موضوع تحقیق، طرح یک مشکل است که محقق در جست وجوی یافتن پاسخ و یا راه حل آن است. محقق نباید به امید این که موضوع خود را در اواسط کار مشخص کند، یک فعالیت پژوهشی را شروع کند، تحربه نشان داده که انتخاب موضوع، گرچه امری ساده به نظر می رسد، ولی برای دانشجویان تازه کار، امری دشوار است (شبلی، 1369).

عوامل مؤثر در انتخاب موضوع تحقیق

الف) کنجکاوی انسان
انسان برای ارضای حس کنجکاوی خود، به دنبال راه حل معقولی برای معماها و مشکلات است. به همین جهت، تمایلات انسان برای پاسخ گویی به معماهای موجود، یکی از منابع انتخاب موضوع تحقیق است؛ زیرا افرادی که با معما و یا مشکلی برخوردی می کنند، تا زمان حل مشکل، گرفتار نوعی تنش روانی هستند که همواره آنها را به فعالیت برای حل مشکل وادار می کند و این، از شاخص های آدم های محقق است.
ب) نیاز و ضرورت
نیازهای موجود هر محقق و یا جامعه ای، ممکن است او را وادار به انتخاب موضوع کند. این نیاز، ممکن است نوعی الزام باشد؛ مثل پروژه های کارشناسی، پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکترا.
ج) بضاعت علمی
انتخاب هر موضوع تحقیقی، متأثر از بضاعت علمی محقق است؛ یعنی کسانی که در رشته خاصی تجربه و اطلاعات داشته باشند، در انتخاب موضوع در همان زمینه، آمادگی بیشتری دارند.
د) تجربه
فعالیت های قبلی محقق در امر پژوهش، آمادگی و انگیزه بیشتری در او ایجاد می کند؛ ضمن این که هر تجربه تحقیقی، هموار کننده تحقیقات بعدی می شود.
ه) محدودیت ها
توجه به محدودیت ها ی محیطی و عوامل باز دارنده، می تواند در انتخاب موضوع و نوع تحقیق، مؤثر باشد؛
برای مثال، اگر محدودیت هایی همچون کسب اجازه از مسئولان و یا صرف هزینه هایی زیاد و زمانی طولانی برای اجرای تحقیق، لازم باشد، این نوع محدودیت ها، می توانند در انتخاب موضوع، مؤثر باشند.

معیارهای انتخاب موضوع تحقیق

برای انتخاب یک موضوع تحقیقی، معیارهای زیر باید مورد توجه قرار گیرند:
1. موضوع تحقیق، باید نو و تازه باشد.
هر تحقیق، باید مسئله ای تازه را مورد بررسی قرار دهد. اگرچه در بعضی مواقع، تکرار تحقیق گذشتگان جهت مقایسه اثرات پدیده ای در دو محیط و یا در دو زمان، لازم است، اما همیشه نمی توان به استناد این ضرورت، به دنبال تکرار تحقیق گذشتگان رفت؛ بلکه هر تحقیق باید حرفی تازه برای گفتن داشته باشد.
2. اولویت داشته باشد
در هر زمان، مشکلات متعددی در جامعه و در پیش روی محقق است که حل همه آنها و تحقیق درباره آنها در زمان مشخصی، امکان پذیر نیست. در این صورت، برای انتخاب موضوع تحقیق، باید موضوعی انتخاب شود که دارای اولویت باشد.
3. محدودیت دامنه تحقیق (نه خیلی کلی باشد و نه خیلی جزئی)
یک موضوع تحقیقی، نه باید آن قدر کلی و مبهم باشد که نتوان آن را اجرا کرد و نه آن قدر جزئی باشد که ارزش اجرا نداشته باشد. به دو مثال زیر توجه کنید:
الف) موضوع کلی: «بررسی عوامل مؤثر بر پیشرفت جامعه». چنان که پیداست، موضوع پیشرفت جامعه، بسیار گسترده و کلی است.
ب) موضوع خیلی جزئی: «مقایسه پاداش ده هزار تومانی، در مقایسه با پاداش پانزده هزار تومانی، برای حضور به موقع کارمند در محل کار» این موضوع نیز چنان جزئی است که ارزش تحقیق ندارد.
4. قابلیت اجرا داشته باشد
بعضی موضوعات، فقط در حد ذهن انسان هستند و امکان اجرای آنها وجود ندارد و یا این که با شرایط موجود، مانند امکانات و فن آوری جدید، امکان انجام آنها وجود ندارد. در این صورت، چنین موضوعاتی، نباید انتخاب شوند (ریاحی، 1372).
5 - داشتن بضاعت علمی
محقق باید موضوعی را انتخاب کند که در زمینه آن، اطلاعات کافی داشته باشد.
6. پیش بینی مشکلات و محدودیت ها
محقق در انتخاب موضوع، باید به محدودیت های زمانی، اجرایی، اتفاقات،خسارت ها و مشکلات، در پیش رو دارد، آگاه باشد و با توجه به آن محدودیت ها، موضوعی را انتخاب کند تا باعث گمراهی در نتیجه گیری نشود.
بعضی از تحقیقات، ممکن است فقط در زمان خاصی لازم باشند و یا ارزش اجرا داشته باشند و اگر در آن زمان اجرا نشوند، نتایج آنها در زمان دیگر، کاربردی ندارد. (این نوع محدودیت ها در تحقیقات عملی و کاربردی، بیشتر مطرح هستند).
7. مختصر و گویا بودن موضوع
موضوع تحقیق، باید در حد امکان، ساده و بی پیرایه باشد و هیچ مطلب مبهمی نداشته باشد و به عبارت دیگر، موضوع باید مختصر، مفید و گویا باشد.
8. موضوع تحقیق، نباید از بدیهیات باشد
اگر موضوع تحقیق درباره با پدیده ای باشد که از اصول مسلم و پذیرفته شده برای همه باشد، این موضوع، از بدیهیات است و نباید انتخاب شود؛ زیرا پاسخ سؤالات مربوط به آن را همه می دانند و فعالیت تحقیقی در این زمینه، کاری بیهوده است. به مثال زیر توجه کنید:
«بررسی رابطه میان بارندگی و حجم آب رودخانه های منطقه الف»؛
در این موضوع تحقیق، همه می دانند که اگر باران بیشتری ببارد، آب رودخانه نیز بیشتر می شود. بنابراین، تحقیق بالا، تحقیق یک موضوع بدیهی به شمار می آید و باید از انتخاب آن پرهیز شود.

قاعده کلی برای بیان موضوع تحقیق:

موضوع تحقیق باید چنان نوشته شود که در آن سؤالات زیر به روشنی پاسخ داده شوند (نادری و همکاران، 1371، ص 7):
1. چه کسی؛ یعنی پژوهش در مورد چه کسی و یا چه کسانی انجام می شود؟
2. چه متغیر و یا متغیرهایی؛ یعنی پژوهش در مورد چه متغیر یا متغیرهایی است و یا چه عواملی مورد تحقیق قرار می گیرند؟
3. چگونه؛ یعنی پژوهش چگونه انجام می گیرد؟ آیا ارتباط بین دو یا چند متغیر تعیین می شود؟
آیا عواملی دستکاری و تأثیر آنها اندازه گیری می شود؟ آیا مقایسه دو پدیده است؟ آیا صرفاً توصیف پدیده هاست؟
4. کجا؛ یعنی پژوهش در چه محیطی انجام می گیرد؟
5. چه وقت؛ یعنی پژوهش در چه محدوده زمانی انجام می گیرد؟
تا این جا با اهمیت وجود یک مسئله ارزشمند برای تحقیق یا داشتن موضوعی که دغدغه آمیز است، آشنا شدیم و دریافتیم که هنر محقق، تبدیل دغدغه یا بحث به یک موضوع و سپس استخراج عنوان یا عناوین مختلفی از دل آن است.
نباید فراموش کنیم که این مباحث، با مقوله انجام یک تحقیق کلاسی متفاوت است؛ چون در انتهای این سلسله مقالات، ما به شیوه های دیگری مانند موارد دانشگاهی مورد استفاده دانشجویان اشاره می کنیم که برخی عبارتند از:
1. تحقیق کلاسی (مروری) و تکالیف درسی.
2. تدوین مقالات (مروری - علمی).
3. تدوین مقالات (علمی - پژوهشی).
4. تدوین مقالات (علمی - ترویجی).
5. تدوین سخنرانی (چارچوب سخنرانی نحوه ارائه از آغاز تا فرجام).
6. تدوین گزارش درسی.
7.تدوین گزارش علمی - کلاسی.
8.آیین گزارش نویسی.
بنابراین، اساس بحث ما در این جا انجام کار علمی - پژوهشی است که از موضوع آغاز می شود و به مرحله تحلیل اطلاعات و نتیجه گیری می رسد؛ چه این کار در حوزه تاریخ، ادبیات، علوم پایه و علوم انسانی باشد و چه علوم رفتاری یا روان شناسی. در هر صورت، هدف ما، باز کردن دریچه ای به سمت پژوهش، با رویکرد علمی است. برای فرجام بحث این مقاله، مراحل تفضیلی اجرای طرح تحقیق را یادآور می شویم.

مراحل تفصیلی تحقیق

بعد از انتخاب موضوع و ساخت عنوان مناسب و مطلوب و قابل مطالعه از آن، دوازده مرحله زیر را به عنوان مراحل تفصیلی تحقیق یادآور می شوند (بازرگان و دیگران، 1379، ص 24).
4. بیان گزاره های مسئله (هدف / فرضیه / سؤال ها)
5. مشخص کردن متغیرها
6. تعیین ابزار مطالعه
7. مشخص کردن محدوده مطالعه (جامعه) و (نمونه مطالعه)
8. انتخاب روش تحقیق
9. جمع آوری اطلاعات
10. تنظیم و خلاصه کردن اطلاعات و داده ها
11. تحلیل و نتیجه گیری
12. تدوین گزارش و ارائه یافته ها
مهم ترین، اساسی ترین و تعیین کننده ترین بخش تحقیق، بیان مسئله است که سعی می کنیم در ادامه این سلسله مباحث، آن را بررسی کنیم.

تمرین

1. به طور مختصر، فرق بین موضوع و عنوان را بنویسید.
2. برای موضوعات زیر، عناوین مناسب بسازید:
2-1. آگاهی انسان از علم تغذیه و سلامتی.
2-2. اطلاعات انسان از پیشینه تاریخی و تحلیل وقایع.
2-3. ارتباط صنعت وکاهش بیکاری.
2-4. ارتباط معنویت و شادزیستی انسان.
3. هدف های روش علمی را نام برده هر کدام را به طور مختصر توضیح دهید.

مطالعه موردی

اگر دانشجویی علاقه مند باشد که پیرامون انگیزش و میزان پیشرفت، تحقیقی را آغازکند، با توجه به مباحث این مقاله، چه موضوعی را پیشنهاد می دهید؛ و چه عنوانی را برای آن مناسب می دانید و مهم ترین واژه های پژوهشی او برای جست و جوی اطلاعات کدامند؟

واژه نامه

1. Peymod
(butra(2004
2. Curious
3.(Mc Elree , B (2001
4.(Dosher , B. A. (2001
5. Question
6.Problem
7.Variable
8.Intuition
9.Scientific Method
10. Smith
11. Controlled
12. Empirical
13.Critical
14. Hypothesis
15. Objective
16. Subject
17.Title
18. Encouragement
19.Transparency
20. Information
منابع:
1- عباس بازرگان، زهره سرمد، الهه حجازی روش های تحقیق در علوم رفتاری، انتشارات آگاه، تهران 1379.
2. علی دلاور، روشهای تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی، ویرایش 3 ، انتشارات رشد، تهران 1381.
3. فرد ان کرلینجر، مبانی پژوهش در علوم رفتاری، ج 1، ترجمه حسین پاشا شریفی و جعفر نجفی زند، انتشارات آوای نور. تهران 1377.
4. عزت الله نادری و مریم سیف نراقی، روش های تحقیق و چگونگی ارزشیابی آن در علوم انسانی، انتشارات بدر. تهران 1384.
5. حیدرعلی هومن، شناخت روش علمی در علوم رفتاری، انتشارات پارسا، تهران 1380.
6. Blanger , J (2002) Teacher as Researcher New york Teacher College. Columbia University.
7.(Mc Elree , B.& Dosher , B. A (2001
serial Position and set size is short - term memory: the time course of recognition. Journal of experimental Psychology: General 118
8. Rudduck , J (1988)changing the world of the classroom by understanding it: A review of some aspects of the work of lawernse sten house. Journal of Curriculum and supervision 41 (1
hkhanifar@ yahoo. com مجله پرسمان



 


نویسنده:دکتر حسین خنیفر

امام علی علیه السلام: «لا سنت افضل من التحقیق؛ هیچ روشی بهتر از پژوهش نیست». (1)
خدا به پیامبرانش می فرماید: خلق را به فراگیری دانش فراخوانید؛ تا دانش را با روش پژوهیدن و کاوش، تجربه کنند. همه افتخار پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله که خاتم سلسله پیامبران است، «معلم بودن و آموزش دادن و تفکر به جای رکود و توقف» است.
در مثل ها نیز آمده است که اگر کسی را دوست نمی داری، به او ماهی بده تا میل کند و اگر کسی را بسیار دوست می داری، به او ماهی گیری بیاموز. قصد ما، آموزش انجام تحقیق است و نه توقف در مبانی نظری آن.

پیش گفتار

امروزه دنیای بالندگی، ارتباط معناداری با مقوله مهارت ها پیدا کرده است و به قول پیتر دراکر (Piter Druker)، عصر دانشمندی، سپری شد و دوران روشمندی، شروع شده است و از نظر او، «بی سوادان قرن بیست و یکم آنانی نیستند که نمی توانند بخوانند یا نمی توانند بنویسند یا مدرک ندارند، بلکه بی سوادان هزاره سوم، کسانی هستند که نمی توانند مهارت آموزی کنند و طبق تغییر و تحولات روز، پیش بروند». از این رو در دنیای متغیر و متحول امروز، تماشاگر باقی می مانند؛ اما امواج دنیای جدید، شناگر ماهر طلب می کند.
یکی از ابعاد بسیار فاخر برای جوان هزاره سوم، مسلح شدن او به روش هاست و یکی از روش های بلا منازع فرهیختگی و توانایی، در عصر دانایی محور، مقوله پژوهش و تسلط نسبی و تخصصی به امر تحقیق در همه رشته ها - اعم از علوم پایه و ریاضی، علوم انسانی، فنی و مهندسی و پزشکی و هنر - می باشد.
در سلسله مباحث «روش شناسی تحقیق» برآن هستیم تا با یک رویکرد چهار بعدی، به این بخش مهم دوران تحصیل آکادمیکی بپردازیم.
بعد اول، پرداختن به مشترکات مبانی و روش های پژوهش در اکثر رشته های علمی و دانشگاهی است.
بعد دوم، رویکرد کاربردی به مباحث است.
بعد سوم، تبیین ساده و غیر پیچیده مبا حث می باشد.
بعد چهارم، رویکرد آموزشی به مباحث و روش هایی که عرضه می گردند.

مقدمه

در روایتی از امام علی علیه السلام آمده است که «ما نیامده ایم در این دنیا برتر باشیم؛ بلکه آمده ایم که از این دنیا برتر و فراتر باشیم». از این رو برای رقم زدن و برتر بودن از دنیا و آن چه در آن است، باید به دنیا و پیرامون و مسائل آن، محققانه نگریست و به جای تماشاگر بودن، بایستی نقش آفرینی کرد.
آموزش عالی درکشور ما،دوران تحول خاص و با اهمیتی را گذرانده و در آغاز سده بیست و یکم میلادی، شتا ب بیشتری گرفته است. گذر از این دوره که به نظر متخصصین، نیاز به یک تحول ملی دارد، می تواند کشور را به کمک برنامه های توسعه و آموزش های آینده گرا و همه جانبه، وارد مرحله نوینی از پیشرفت اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی کند.
در این راستا، انتظار می رود که فرآیند آموزش و پژوهش در نهادها و مراکز آموزش عالی جامعه، به گونه ای جوانان را تحت تربیت قرار بدهدکه استعدادهای درونی افراد را برای بسیج و به کارگیری امکانات موجود در جامعه، شکوفا سازد و تنها در این صورت است که می توان «منابع انسانی را سرمایه انسانی تلقی کرد» (2) و بر اساس آن، برنامه های توسعه همه جانبه را نه با تکیه بر سرمایه های مادی، بلکه بر محور انسان و علم و پژوهش - به عنوان منبع زاینده سرمایه و ثروتی پایان ناپذیر - تدوین نمود. (3)
درکشورهایی که دارای جمعیت جوان هستند، یکی از نیازهای توسعه منابع انسانی، گسترش آموزش های کاربردی و توسعه و غنی سازی مراکز پژوهش است. گسترش این گونه نهادها، علاوه بر همواره کردن اجرای برنامه های توسعه منابع انسانی، در سطح ملی نیز آثار قابل ملاحظه ای در جهت توسعه منطقه ای و محلی دارد. این مسئله با گسترش کیفی آموزش و توسعه کاربردی پژوهش و غنی سازی آن میسر است.
در این سلسله مقالات بر آن هستیم تا به ابعاد و زوایای کاربردی پژوهش بپردازیم؛ گرچه این ایده را سال ها پرورانده ایم و منتظر فرصت مناسبی بودیم تا مخاطبین با حوصله، پی گیر و علاقمندی پیدا کنیم که درکنار مباحث روز و سیاست و فرهنگ و هنر، پی گیر مقوله پژوهش باشند. در سخن معروفی چنین آمده است: «هر کار بزرگ، همسایه رنج بزرگ است و انسان های اندیشه ورز و روشمند، بازی گر و فعال صحنه زندگی اند و انسان های غافل و خمود که از روش ها بهره نبرده اند، تماشاگر منفعلند».

نقش آفرینی

وادی پژوهش، دعوت به «نقش آفرینی» است. وگرنه بسیاری از انسان ها در یک چرخه ثابت و غیرارتقایی به سر می برند. شاید این نکته زیبا مناسب باشد که بگوییم در طول تاریخ و در کنار بزرگان و استوانه های علمی، وقتی نام بزرگانی همچون ابن سینا، خواجه نصیر، رازی، زهراوی، ابن الرشد، کانت، دیوئی، پیاژه، جیمز، افلاطون، بقراط، حسابی، مطهری، علامه جعفری، علامه عسکری و... شنیده می شود، می بینیم که همه آنها در یک مؤلفه شریکند و آن این که همگی اهل پژوهش بودند و تنها مصرف کننده دانش نبودند و اگر چیزی بر دانش بشر افزودند، تنها نظری نبوده است؛ بلکه بخش اعظمی از دانش خود را از طریق پژوهش، تطبیق، تحلیل، نقد و نظر، کاوش و بازآفرینی، آزمایش، شهامت و مهارت در پژوهش، حاصل کرده اند در یک جمله، «آموزش جسته اند؛ آموخته اند؛ کاوش کرده اند؛ خواسته اند و یافته اند».
نکته: انسان در زندگی روزمره و عادی خود، اگر به وضع موجود خو بگیرد و در چرخه تکرار و آرامش طلبی حرکت کند، به سر منزلی نخواهد رسید. در واقع، «هر کس که قصد فتح دریا را داشته باشد، باید جرأت و جسارت ترک ساحل را داشته باشد».
برای اتصال جویبار اندیشه به آب های آزاد، باید حرکت کرد وگرنه: «از جویبار حقیری که به چا له ای می ریزد، کسی مروارید، صید نخواهد کرد».

سه مؤلفه اساسی

همه ما نیاز به سه مؤلفه اساسی برای آموختن روشمند تحقیق داریم که عبارتند از:
1. فکر بالنده و جست جوگر.
2. آموختن و به کار بستن.
3. نهراسیدن و وارد گود پژوهش شدن.
حاصل این سه مؤلفه، گنج جاودانه ای است که جوان امروز را بی نیاز از کار رسمی و استخدام می کند؛ زیرا وادی پژوهش، آن قدر کشش و زمینه دارد که آدمی می تواند 12 ساعت روز خود را با آن پر کند و چندین برابر، سود معنوی و مادی و مهم تر از همه آنها، سود روانی (رضایت)، کسب کند.
انتظار می رود که فراگیران و مشتاقان روش تحقیق، بعد از پایان مباحث، در امور زیر توانایی داشته باشند؛
1. با کلیات مباحث تحقیق آشنا شوند.
2. توانایی نگارش طرح نامه تحقیق را کسب کنند.
3. امکان انجام تحقیقات و مشارکت در پروژه ها را داشته باشند.
4. به شیوه کارگاهی و عملی با مباحث درگیری ذهنی و یادگیری فعال داشته باشند.
اجازه دهید در قسمت اول این سلسله مباحث، به کلیاتی اشاره کنیم و از شماره آینده، عملی تر و کاربردی تر، مباحث را پی بگیریم.

واژه کاوی

تحقیق که واژه ای عربی است، در زبان فارسی، معادل واژه پژوهش و در زبان انگلیسی در برابر کلمه Research به کار می رود و در لغت، به معنای رسیدگی کردن، بررسی، بازجویی، وارسی واقعیت، راست و درست انجام دادن، به حقیقت امری رسیدگی کردن و بازجویی کردن است. بنابراین، بررسی یک موضوع کوچک درسی، با تعمق و روشمندی و در یک اسلوب علمی نیز تحقیق به شمار می رود.
واژه تحقیق، مصدر باب تفعیل است و در لغت، به معنای راستی و درستی، وارسی کردن و کشف حقیقت، جست جو و به درون و باطن مسئله ای رسیدگی کردن، به کار رفته است.
برخی معتقدند که تحقیق عبارت است از «یک عمل منظم که در نتیجه آن، پاسخ های مورد نظر و مطرح شده در موضوع تحقیق، حاصل می شود. (4) برخی نیز تحقیق را کاری منظم می دانند که با هدف دست یابی به آن چه بر دیگران مجهول است و یا با هدف تفصیل و گستردن آن چه بر دیگران به اجمال معلوم است، انجام می شود. (5) تحقیق، فعالیتی منظم و مدون است که هدف آن، کشف و گسترش دانش در حقیقت است (6). و بالاخره برخی معتقدند که تحقیق، «کشف حقیقتی مجهول یا مجمل است که با روشی خاص و از طریق تأمل و جست جو پیرامون مطلب به دست می آید.»(7)
از محقق تا مقلد، فرق هاست
کاین چو داوود است وآن دیگر صداست
منبع گفتار این، سوزی بود
و آن مقلد، کهنه آموزی بود (8)

سؤالات اساسی

همه ما در جریان کارهای آموزشی روزانه خود با سؤالات زیر روبه رو هستیم:
چگونه بیاموزیم؟
چگونه آموزش دهیم؟
چگونه با مسائل روبه رو شویم؟
راه حل ها چیست؟
علت چه می باشد؟
روش هایی که انسان برای پاسخ به سؤالات خویش بر می گزیند، متفاوت، متنوع و گوناگون هستند.
روش، عبارت از مجموعه فعالیت هایی است که برای رسیدن به هدف و یا هدف هایی صورت می گیرد و پژوهش، مجموعه فعالیت هایی است که پژوهش گر با استفاده از آنها، به قوانین واقعیت پی می برد. (9) روش های تحقیق،در واقع، ابزار دست یابی به واقعیت به شمار می روند (10) و هر چه میزان تسلط بر روش ها و فنون آن بالاتر باشد، امکان شفاف سازی و وصول به حقیقت، سریع تر است.
روش تحقیق، بخش مهمی از فهم آموزش صحیح است. این امر، در تمام علوم، جایگاه، والایی دارد. (11) اخیراً بر سردر یکی از دانشگاه های بزرگ آمریکا، نوشته شده است که آموزش بدون پژوهش، توقف درآموزش است. (12)

پیشینه شناسی

رویکرد به روش تحقیق، از زمان هبوط انسان، آغاز شد و ناشی از حس کنجکاوی و توانایی فوق العاده او در فهم و تحلیل ذهنی است. (13) انسان در همه دوره ها از کشف حقایق و رابطه ها، لذت می برده است. در ادیان الهی، دعوت به تفکر، تحقیق و اندیشیدن، امری بسیاری ضروری و مهم تلقی شده است و آیات فراوانی در این زمینه وارد شده است.
دانشگاه، مکانی نیست که دانشجویان آن، حوضچه هایی فرض شوند که باید از اقیانوس علم، پیمانه پیمانه در آنها ریخته شود تا لبریز شوند؛ بلکه آنان چشمه های نهفته ای هستند که باید امکان جوشیدن برای آنها فراهم آید؛ تا خلاقانه در بستر مسائل جاری شوند (14) و به عبارت دیگر، دانشجویان باید «روش های اندیشیدن و پژوهش» را که ادب علم آموزی است، بیاموزند.

روش های آموزش و پژوهش

برای آموزش و پژوهش، سه روش عمده وجود دارد که عبارتند از:

1.روش پداگوژی (pedagogy)

در شیوه های آموزشی استاندارد، یک استادکه در موضوع درسی خاصی خبره است، سخنرانی می کند؛ به فراگیران، تکلیف می دهد و سرانجام، پیشرفت تحصیلی آنان را می آزماید. در این روش، استاد درس می دهد و دانشجویان به طور منفعل، هر آن چه را که می توانند، از مطالب او جذب می کنند. مزیت اصلی روش پداگوژی در این ا ست که امکان می دهد دانش تدوین شده، به صورتی منظم، ارائه شود؛ اما نقطه ضعف اصلی این روش، آن است که در طول اجرا و ارائه مطالب، فراگیران اغلب منفعل و بی انگیزه هستند و از پژوهش روشمند، در آن خبری نیست.

2. روش آندراگوژی (Andrsgogy)

در این روش، نقش متفاوتی را نسبت به روش قبلی برای مربی قائل می شوند. در این سبک، استاد به عنوان تسهیل کننده (کاتالیزور) در فعالیت های یادگیری فراگیران، عمل می کند و به آنان کمک می کند تا مطالب مورد نظر را بیاموزند.
مزیت اصلی روش آندراگوژی، این است که فراگیران به دلیل حضور، ایفای نقش و داشتن مسئولیت در فرآیند یادگیری، انگیزه هاشان تقویت می شود. از آن جا که موفقیت روش آندراگوژیک، وابسته به موقعیت و شرایط فرآیند یادگیری است، نمی توان ازآن برای تدوین و استاندارد کردن اطلاعات، در سطح عمومی، بهره برداری کرد. آموزش روش تحقیق و پژوهیدن نیاز به ترکیبی از این دو دارد. (15)

3. روش سینرگوژی (Synergogy)

این روش از ترکیب بهترین ویژگی های پداگوژی و آندراگوژی، یعنی ایفای نقش توسط استاد و فراگیران، شکل می گیرد. سینرگوژی از دو لغت یونانی Synergogy (با هم کار کردن) و Agogus (رهبری)، مشتق می شود. سینرگوژی یک روش منظم یادگیری است که در آن، اعضای تیم های کوچک به وسیله برقراری روابط منظم، از یکدیگر یاد می گیرند و در نتیجه، هم ا فزایی (16) در یادگیری، ایجاد می شود و بهترین روش برای دوران دانشجویی، به ویژه کلاس های کارشناسی ارشد و دکتری در ماده درسی پژوهش است. به نظر می رسد که بکارگیری این روش برای تدریس روش تحقیق، می تواند اثربخشی بیشتری ایجاد کند. (17)

مراحل تکامل شخصیت علمی

هر فرد طالب علم، در فرآیند شکل گیری و تکامل شخصیت علمی اش، از سه دوره زیر می گذرد:

1. دوره احساس بهت (حیرت):

در این مرحله، فرد به آثار و نظریه های علمی که با آنها آشنا می شود، از روی حیرت، اعجاب و شگفتی می نگرد و در برابر آن چه که دیگران انجام داده و یا اندیشیده و ارائه کرده اند، در خویش احساس کوچکی و حقارت می کند. این حالت موقتی است و شخص بر اثر ممارست و تتبع، به درجاتی می رسد که احساس توانمندی می کند. (18)

2. دوره نقادی (تجزیه و تحلیل):

در این مرحله، فرد رفته رفته جرأت آن را می یابد تا آثار و دستاوردهای علمی دیگران را تحلیل کند و نقاط ضعف و قدرت کار آنها را فارغ از شخصیتشان بازشناسی کند و قدر و ارزش هر یک ازآنها را تشریح کند. (19) در این مرحله، ضرورت آشنایی با روش های تحقیق و تحلیل بالا می رود.

3. دوره آفرینش (ایجاد):

در این مرحله، شخص رفته رفته قادر می شود تا که دیدگاه، اندیشه و نظریه جدیدی را مطرح کند و حیطه دانش و دایره آگاهی خود را در یک حوزه خاص، گسترش دهد.
لازم به یادآوری است که دوره های نقادی و آفرینندگی، لزوما دو مرحله جدا از هم نیستند و تقدم و تأخر زمانی خاصی نسبت به هم ندارند و معمولاً بخش هایی از این دو دوره، در هم آمیخته و به هم تنیده هستند و با هم مطرح می شوند (20) و اگر در کنار هم رشد یابند، دوره آفرینش را رقم می زنند.

کنجکاوی

یکی از ویژگی های فطری انسان ها، کنجکاوی است. این بعد از وجود انسان، برتری او بر سایرحیوانات است.یکی از مهم ترین روش های ارضای حس کنجکاوی، پژوهش است.

روش های دیرین پژوهش

1. تجربه:

یکی از منابع اطلاعاتی و قابل اعتماد برای انسان ها، تجربه است و از دیرباز، تجربه گذشتگان، فرهیختگان و معاصران، نردبان پیشرفت علم برای آینده گان بوده است و چون این روش، عامل کاهش دوباره کاری و اتلاف وقت است، هنوز هم قابل استفاده است.

2. باورهای رایج:

این باورها ریشه در حقایقی دارند که موجب اعتماد افراد و اطمینان آنها هستند و اگر با خرافات آمیخته نشوند، عامل تسهیل می باشند.

3. صاحب نظران:

خردورزان و متخصصان، اهل تحلیل و نظریه پردازی اند و به نوعی ارائه کنندگان تجربه یا تحلیل جدیدند و به اصطلاح، «حلقه اندیشگان» به شمار می روند.

4. روش علمی:

به نظر اسمیت، علم، بهترین معرفت نظام یافته است که حاصل آن، روش شناسی تحقیق است و هدف آن، رسیدن به حق و حقیقت است.
روش علمی فاخر، ضمن احترام به روش های ایدئولوژیک و مبانی ارزشی جامعه، با استفاده از متدولوژی، به پیش می رود.
روش علمی، فرایندی نظام یافته است؛ قابلیت کنترل دارد؛ تجربی و انتقادی است؛ با فرضیه سروکار دارد و روابط احتمالی را جست جو می کند.
ما در این سلسله بحث ها می خواهیم با روش های علمی و با رویکرد کاربردی، به مقوله پژوهش بپردازیم. بنابراین، این مباحث، درباره روش تحقیق کاربردی است که امکان «جهانی اندیشیدن و بومی عمل کردن» را برای هر دانشجو فراهم می سازد. امروزه شعاری وجود دارد که اگر از فرصت «روش پژوهش» در دانشگاه، خوب بهره برداری نشود، مجال تربیت انسان هایی که بتوانند در عمل گره گشا باشند، از دست می رود.
تمام اعتبار ابن سینا در جهان امروز، مرهون روش تحقیق خاص اوست که بیشتر روی «مطالعه موردی» استوار بود.
تمام ارزش و قیمت ابن خلدون بر اساس «روش تحقیق تطبیقی و روش سازی» جامعه شناسی اوست.
اساس معروفیت بیل گیتس بعد از اخراج از دانشگاه، پژوهش با رویکرد «آینده پژوهی»، روی برنامه های کامپیوتری بود.
شهرت جهانی خواجه نصیرالدین طوسی، بر روش «تجربه و تحلیل و نقد او» استوار بود.
پشتکار ادیسون درکاربرد «روش های تجربی تحقیق» که مبتنی بر آزمایش و خطا و تکرار بود، او را جهانی کرد.
شهرت ژان پیاژه در روان شناسی، مدیون کاربرد صحیح «تحقیق بنیادی» بود.
اعتبار علمی رازی در طب، مرهون نگاه ارزشمند او بر روش «تحقیق کاربردی» و شیوه اکتشافی بود. وی با آویزان کردن گوشت گوسفند در چهار نقطه شهر و جمع آوری آنها بعد از چند روز و تحلیل میزان تخریب آنها، مکان سالم ترین قطعه گوشت آویزان شده را به عنوان منطقه کم آسیب و پاک، برای تأسیس بیمارستان، انتخاب کرد.
ارزش و مقام علمی و جهانی دکتر اسیوند، دانشمند ایرانی در کانادا، به عنوان سازنده اولین قلب کامل مصنوعی جهان، مدیون «روش پژوهش ترکیبی» او بین فیزیک و پزشکی است. پژوهش های علمی در هر جامعه، بدون به کارگیری و همت نسل جوان، امکان پذیر نیست. تجربه جوامع پیشرفته نشان می دهد که نسل جوان، با انرژی زیاد و توانایی و امکان تمرکز بیشتر و تحت حمایت و هدایت پژوهش گران خبره و با سابقه و با آموزش صحیح و روشمند، می تواند تحول آفرین، آینده گزین و کارآفرین باشد.
در شماره آینده، بخش اول تحقیق روشمند، یعنی «طرح تحقیق» را پی می گیریم و به مباحثی مانند موضوع، عنوان، بیان مسئله و پرداختن صحیح به سازه ها همراه با مثال های کاربردی خواهیم پرداخت.

پی نوشت ها:

1. علیرضا برازش، معجم غررالحکم و دررالحکم، انتشارات امیرکبیر، تهران 1368، حرف ل.
2. گری بیکر، اقتصاد و آموزش، ترجمه محمود قنادان، علوم و تحقیقات، تهران 1980 م، ص 18.
3. نادرقلی قورچیان، سیاستگذاری در نظامهای آموزش، واحد علوم و تحقیقات، تهران 1380، ص 192.
4. عزت الله نادری و مریم سیف نراقی، روش های تحقیق و چگونگی ارزشیایی آن در علوم انسانی، تهران 1375، ص 36.
5. محمدعلی اردبیلی، راهنمای کار تحقیق، انتشارات،دانشگاه شهید بهشتی، تهران 1370، ص 1.
6. روشهای تحقیق و چگونگی ارزشیابی آن در علوم انسانی، ص 37.
7. محمد جعفر یاحقی و محمد مهدی ناصحی، راهنمای نگارش و ویرایش، نشر زوار، تهران 1380، ص 83.
8. مولوی.
9. ابوالفضل بختیاری و یوسف ایرانی، اقدام پژوهی؛ نشر لوح زرین، تهران 1380، ص19.
10. علی دلاور، روشهای تحقیق در علوم رفتاری، انتشارات رشد، تهران، 1378، ص 18.
11. and expections , New york college, Coloumbia p52. Blanger, J.(1992) Teacher as Researcher. Roles
12. سید محمد مقیمی، سازمان و مدیریت رویکردی پژوهشی، انتشارات ترمه، تهران 1380، ص 4.
13.Reasearch, New york, press Hanfner publ co, p32 Berelson B.(1991) Content Analysis in Communication
14. علی شریعتمداری، آموزش و استانداردسازی، وزارت آموزش و پرورش، تهران 1380، ص 4.
15. سیاستگذاری در نظامهای آموزش، ص 192.
16. Synergy = انسان ها از راه کار کردن با یکدیگر، به تولید و نتایج انرژی اضافی فراتر از جمع حسابی اجزا دست می یابند، و در این صورت، می توان انتظار داشت که 2>1+1 خواهند بود.
17. غلامرضا خاکی، شیوه نامه تحقیق، انتشارات بازتاب، تهران 1384، ص 10.
18. محمود مهرمحمدی، استانداردهای آموزش، تهران: وزارت آموزش و پرورش، تهران 1382، ص 2.
19. شیوه نامه تحقیق، ص 11.
20. همان، ص 10.

منبع: مجله پرسمان



 


مسوول واحد تحقیقات و آموزش اداره كل استاندارد و تحقیقات صنعتی خراسان رضوی گفت: نمایشگاه هفته پژوهش باید بتواند نیازها و توقعات اقشار مختلف جامعه را تامین سازد.
به گزارش روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، فرحناز قدوسی مود اظهار داشت: باید اطلاع‌رسانی كامل و جامعی برای همه اقشار در برگزاری نمایشگاه و دیگر برنامه های هفته پژوهش انجام شود تا از این برنامه ها در جهت ارتقای سازمانی و رفع نیازهای موجود در این حوزه استفاده شود.
وی با تاکید بر ضرورت نظارت کامل به فعالیت غرفه های نمایشگاه، خاطرنشان کرد: کارشناسان رشته‌های مختلف می بایست کالاها و دیگر اقلام پژوهشی عرضه شده در نمایشگاه پژوهش و فناوری خراسان رضوی را ارزیابی دقیق نمایند تا نیاز بازدیدكنندگان در حد عالی تامین شود.
وی در ادامه، بیان داشت: انتخاب و اطلاع رسانی به گروه های هدف برای شركت و حضور در نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری خراسان رضوی می تواند در فضاسازی پژوهشی جامعه مثمر ثمر باشد و باید به این مهم توجه خاصی داشته باشیم.
مسوول واحد تحقیقات و آموزش اداره كل استاندارد و تحقیقات صنعتی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: باید در غرفه های نمایشگاه از افراد متخصص و مطلع برای پاسخگویی به نیازهای علمی بازدیدکنندگان استفاده كرد.
وی با اشاره به اینكه باید برای غنای علمی پژوهش ها بكوشیم و آن را ارتقا دهیم، تصریح كرد: باید برای انتخاب و حمایت پژوهش هایی كه دارای محتوا و غنای علمی هستند، چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی دقت نظر داشته باشیم.
گفتنی است فرحناز قدوسی مود كارشناس ارشد علوم تغذیه سال گذشته با ارایه 3 مقاله در خصوص قدرت رنگی زعفران، ویژگی كیفیت دوغ و زعفران و طرح تحقیقاتی نقش مسوولان كنترل كیفیت در ارتقای كیفیت محصولات و تدریس و جزوه های آموزشی از برگریدگان سال گذشته هفته پژوهش خراسان رضوی است./


رییس كمیسیون انتخاب طرح ها و مقالات برتر حوزه روستایی خراسان رضوی شاخص اصلی انتخاب پژوهش برتر این حوزه را نگاه پژوهشی به توسعه پایدار روستایی در استان عنوان کرد.
به گزارش عمومی استانداری خراسان رضوی، سید احمد محدث حسینی اظهار داشت: 25 پژوهش از دستگاه های مختلف در حوزه توسعه روستایی به این كمیسیون ارایه شده كه این تعداد بر حسب شاخص ها و ملاك های مشخص، اولویت بندی شده است.
وی در خصوص ملاك های مورد ارزیابی پژوهش ها، بیان داشت: کاربردی بودن نتایج علمی و فنی طرح، دیگر شاخصه دارای اولویت انتخاب پژوهش برتر است.
دکتر محدث ضریب اشتغال زایی طرح در روستا، جامعیت پژوهش در توسعه روستایی ، میزان سنجی مشاركت روستاییان، توسعه پایدار و حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی را از ملاک های ارزیابی پژوهش های ارایه شده، عنوان کرد.
محدث اثربخشی طرح در توسعه عمران و آبادی روستا، ایجاد درآمد پایدار، افزایش و بازدهی تولید، قابلیت اجرایی شدن طرح و ارتقای كیفیت زندگی روستایی را از دیگر معیارهای انتخاب پژوهش برتر برشمرد.
رییس كمیسیون انتخاب طرح ها و مقالات برتر حوزه روستایی کمیته علمی ستاد گرامیداشت پژوهش و فناوری خراسان رضوی با اشاره به انتخاب امسال از سوی استاندار خراسان رضوی به عنوان سال توجه به روستاها، گفت: نگاه پژوهشی به توسعه روستایی، بی شک پیامدهای مثبت و ارزشمندی را به دنبال خواهد داشت./


  • تعداد صفحات :2
  • 1  
  • 2  

نظرسنجی

  • نظر شما درباره زمان برگزاری نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری امسال چیست؟

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :